Donostiako toponimo honen lekuko guztiak XIX. mendekoak dira, Donostiako toponimia lanean bilduak:
Chollenea (1831-39, D.U.A.-C-5-II-1716-2), Chollene (1841, casa, D.U.A.-B-10-II-362-2), Choléne (10) (1862, casa, D.U.A.-D-7-1-1), Cholene (1864, Casa de labor, N.P.G., 65 orr.).Toponimoak aldaera batzuk ditu, beharbada nabarmenena da albokoari dagokiona, azalpena mereziko lukeena. Hala ere, lekuko gehiago agertu ezean, Txollenea da aztertzeko izena, bukaeran ohikoak diren -(r)en eta artikulua ditu eta oinarrian, ohi den bezala, antroponimo bat genuke edo etxearen jabea identifikatzen duen izena. Toponimo honen oinarria txoil hitza litzateke, soil ezagunagoaren aldaera txikigarria. Bilakaera ezaguna gertatu da, s- > tx-, antzekoa Txuriena baserriaren oinarrikoan, Txuria hipokoristikoaren oinarria zuria litzatekeelako. Soil hitzaren adieren artean badira egokiak izan daitezkeenak izengoiti baterako:
[...]Etxe izen askotan ez bezala, ezin ziur izan izengoiti honen zentzuaz, dituen adierak ez dira gutxi eta hemen jarritakoak egokiak izan litezke, Donostialdean erabiltzen direnak egokienak izan litezke.
3. (gral.; SP, Lar, Añ, Dv, H), zoil . Ref.: A; EI 108; Lh; Iz ArOñ (soill); Etxba Eib (soilla); Gte Erd 274; Izeta BHizt2. (Terreno) pelado, raso; calvo, pelado, sin pelo. "(Monte) pelado, mendi soilla " Lar (tbn. en Añ). "Pelada, piel de carnero sin lana, larru soilla " Ib. "1. désolé, dévasté, ravagé, désert; 2. chauve, tête chauve" H. " Soil dao, está sin árboles. Mendísoilla, monte sin árboles" Iz ArOñ. . "Lugar descampado y sin árboles" Ib. "Pelado, arrasado. Len arboladiz betetako mendixak, gaur soillak aizkoria an ibillita gero " Etxba Eib. . " Zaplada bat larruan zuen, soila (puska bat ilerik gabe) (AN-gip)" Gte Erd 274. Cf. burusoil, KOKOTS-SOIL. Tr. Documentado en Axular y en autores meridionales desde mediados del s. XVIII.
[...]
1.3.2
(G-goi, AN-larr). Ref.: Asp ANaf; SMuj.
Desnudo, desprovisto de hojas, de carne...; sin adornos; descubierto.
[...]
1.3.3
Austero, depurado.
[...]
4. (G, AN-5vill ap. A ; Lar, Añ, H).
Estéril (aplicado tanto a personas como a cosas).
[...]
6. Solitario; aislado, independiente, autónomo.
[...]
7. (V-m-gip, R; Lh). Ref.: A; EI 109; Etxba Eib.
"Inhábil. Soil da emazteki kori, ezbaitioke ikas espartiñen egiten (R), esa mujer es inhábil, pues no puede aprender a hacer alpargatas" A. "Simple, naïf. Buru soil, anormal" Lh. "Flojo. Artu dogun langillia, soilla dirudi " Etxba Eib.
No hay comentarios:
Publicar un comentario