Gindaoa da Bergarako baso bat. Toponimo eratorri batzuk daude, Gindaoerreka eta Gindaoko hegia.
Bergarako euskara web gunean hirurak daude, Gindaoa toponimoaren lekuko zaharretan aldaerak daude: Iquindaobasterra (1811), Iquidao (1811), Eguindaoburu (1812), Guindao (1892), Quindao (1892)... Gindaoerreka toponimoaren lekukoak, askoz gutxiago dira, baina XVIII. menderaino heltzen dira: Guindauerrequea (1771) eta Guindau errequea (1771). Ezberdintasun bakarra, lekuko batean elementuak elkarturik zeuden eta bestean, bereizirik.
Gindaoko hegia toponimoaren lekuko zaharrena XIX. mendekoa da, Iquindaoburu (1811).
Lekukoak ikusi eta aldaera ugariak daude, zaharren gehienetan bokala dute hasieran, baina ez zaharrenetan, XVIII. mendekoetan. Hala ere, kontuan hartuz beste lekukoak, bokala hasieran zegoela uste dugu eta lekukoetako jatorrena Ikindao izan liteke. Dena den, aspaldian bokal hori galdu zen eta beste aldaera bat sortu zen, belare ahostuna zuena, gerora ahoskabetua. Azkenik, egun Gindaoa ofizialdu da eta bere azken bokala artikulua litzateke.
Ikindao lekuko jatorrena aukeratu bada ere, horrek ez du esan nahi izen jatorrena dela, aldaketa batzuk gertatu direlako. Beharbada agerikoena da bokalarteko sudurkariaren galera, lekukotu gabea. Hala bazen, *Ikindano izan zitekeen aurreko urratsa eta horrek gogorarazten du latin jatorriko antroponimo bat, Vicentius, Bikendi toponimoan dagoena, euskaran horrela egokitu zelako. Bergarako toponimoen aldaketek agian salatzen dute bere jatorria lehenagokoa dela. Jakina da Bikendi antroponimoa erabilia eta ezaguna izan zela Erdi Aroan, baina toponimo honen sorrera erromatarren garaikoa izan liteke, kontuan hartuz -ano atzizkia.
Beste aldaketa txiki bat gertatu zen, bokal asimilazio bat, i-e > i-i. Beraz, bilakaera luzea izan zen, hasierako fonema galdu zen, bokal asimilazioa izan zuen, bokalarteko sudurkaria galdu zen, hauek guztiak lekukotu gabeak. Lekukoak daudenetik, hasierako bokala ere galdu zen eta belarearen ahostuntzea gertatu zen. Zorionez, lekuko zaharrenetan toponimoa desitxuraturik badago ere, aztarrena eman dute analisi etimologikoa egiteko.
No hay comentarios:
Publicar un comentario