viernes, 6 de marzo de 2026

Atxingardi eta Atxingarri toponimoak

 Ataungo toponimian bi dira Atxingardi duten toponimoak:

Atxingardi
Atxingardi: (= pedrezuelas). En su suelo hay muchas pedrezuelas, arri hashar da atxingarrak.
    Izaera: aurkintza
    Kokalekua: Bedamburu
    Erreferentzia: 08. karp. 060. zk. 3358 erreg.

Atxingardiguena
Atxingardi guena: (= el termino superior de cascajal de pedrezuelas).
    Izaera: aurkintza
    Kokalekua: Bedamburu
    Erreferentzia: 08. karp. 065. zk. 3364 erreg.
Azkenik, Ataunen bertan Atxingarrizulo toponimoa ere bada:
Atxingarrizulo
Atxingarri zulo: (= hondonada de pedrezuelas).
    Izaera: zuloa
    Kokalekua: Bedamburu
    Erreferentzia: 08. karp. 062. zk. 3361 erreg.
Hirurek ez dute lekuko zaharrik baina toponimoaren biltzaileak argi zeukan toponimo hauen esanahia, 'pedrezuelas'. Hitza, antza, *atxingarri izan zitekeen, azken toponimoa kontuan harturik. Atxingardi toponimoan -di atzizkia genuke, cf. Ardoi toponimoaren har- 'harri' + -doi. Orotariko Euskal Hiztegian hitz antzekoa dago, hartxinga, lekukotza oso urrikoa:
hartxinga.
1. "Pizarra (V-gip)" A Apend.
2. (V-gip ap. Iz ArOñ ), artxiña (V-gip ap. Iz ArOñ ).
" Artxínga bat: pedregal de piedra menuda" Iz ArOñ. " Artxínga, artxíña: piedra menuda y suelta. [...]. Artxingia, artxiñia, id. Artxínga-lurra: la tierra con piedrecillas, id. la tierra mezclada con piedrecillas" Ib..
Beharbada *atxingarri da hartxinga + harri, eta ondoren dardarkari disimilazioa gertatu zen. Dena den, hartxinga hitzaren oinarrian har- dago, harri hitzaren eratorpen aldaera eta, beraz, *atxingarri hitzean harri bi aldiz izango genuke.

No hay comentarios:

Publicar un comentario