Abeta toponimoa

 Egun, Abeta toponimoaren ale batzuk badira Gipuzkoan. Azpeitian baserri baten izena da, Getarian ere baserria da. Eskoriatzan ordoki bat da eta, azkenik, Zizurkilen eta Ataunen tontor bana daude Abeta izena dutenak.
Ataungo izenaren lekuko oso zaharra dago Archivo Municipal de Ataun (1268-1519) liburuaren 12. agirian, 1404. urtekoa dena:

...en los seles de Larrunça e de Osinyartua e de Lauztia e de Erasolaça e de Hurresua, el biejo, e de Hurresua, que es más ayuso, e de Abeta e de Gorostolaça e de Aldaquio, que son de partes de Ydiaçaual, e en Ayçartea, en los seles que llaman Aizpildi e en Cortachipia...

Toponimo hauek bi elementu izango lituzkete, oinarrian habe hitza, 'zuhaitz' ere izan daitekeena, bukaeran -eta atzizkia izango zen. Bi elementuak elkartzean gertatutako aldaketa bakarra izan da bi bokal berdinen fusioa: habe + -eta > *Habeeta > Abeta. Hasierako hasperenaz, ezin jakin toponimoa sortu zenerako oraindik bazen eremu horietan edo galdua.

Eguneraketa (2026-03-13):
Ataungo toponimia web gunean badago herri honetako Abeta toponimoaren informazio gehiago, guztira, zortzi toponimo daude oinarri hori dutenak, hemen lehenengo biak:

Abeta
Abeta: = abi-eta, el arandano. Año 1404, sel de Abeta. (D. 282). Año 1559, ” desde Arizateguieta varrena hasta la delgada de Abeta” (D. 482). Año 1721, sel de Abeta “el mojon principal…eminencia de la cumbre dos robledades de Abeta el primer mojon que linearon hacia Zuaga cearra;el segundo junto al camino de Aranzazumendi a la derecha yendo por el camino de Adaquio pº Idiazabal; el tercero hacia Gorostola y Lauspelz…el cuarto al lado de Ubelarayn” (D. Amojonamiento de seles).
Izaera: aurkintza
Kokalekua: Arizaindieta
Erreferentzia: 03. karp. 599. zk. 1404 erreg.

Abetabarrena
Abeta barrena: = contorno del redil. Se llama también Abeta barrena (=el lado inferior de Abeta). Año 1790 vivero de chirpia “en Abeta barrena (D. 214).
Izaera: aurkintza
Kokalekua: Arizaindieta
Erreferentzia: 03. karp. 565. zk. 10476 erreg.

Sarrerako lekuko zaharragorik ez dago, baina bai beste etimologia bat, ahabia + -eta. Hala ere, hori okerra litzateke, ziurrenik *Abieta sortuko zelako.