Makastilla izeneko malkarra dago Bizkaian, Abadiñoko herrian.
Lekuko zaharrik ez badago ere, dagoen bezala analiza daiteke, eta etimologia eman, aldaketa ezezagunik gertatu ez bada, behintzat.
Toponimoak bi elementu lituzke, artikulua zenbatu gabe, makatz izena eta hil aditza edo partizipioa. Beharbada tartean beste elementu bat izan zitekeen, -di atzizkia. Orduan bere sorrera horrela izango zen: makatz + -di > *makazti + hil + -a > Makastilla. Bestela, makatz + hil + -a > Makastilla.
Makatz hitzak adiera batzuk baditu ere, toponimo honetan, ziurrenik, Orotariko Euskal Hiztegian dagoen lehenengoa litzateke:
1 makatz.Aditzak ez dira ohikoak toponimoetan, baina ale batzuk badira. Mitxelenak bere Toponimia, léxico y gramática aipatzen du Erdi Aroko toponimo bat, barruan hil izan dezakeena:
tradizioa
Tr. Documentado en textos meridionales desde Barrutia (eztimakatz).
1. (V-m, G, AN-5vill; Lar, H), makatx (V-gip), makats. Ref.: A; Arzdi Plant1 277; Elexp Berg .
Árbol silvestre. "Arbol no injerto" Lar. "Frutal silvestre" Ib. "Guadapero, peral silvestre" Ib. "Regoldo, castaño borde o silvestre" A. "Makatza, es el arbolito joven (G-goi)" Arzdi Plant1 277."Makiña bat makatz jaten gontsan etxe aurreko makatzai" Elexp Berg. . El supuesto ej. de makatx que DRA atribuye a Hiriart-Urruty se trata en realidad de mahats (v. Eskual 28-5-1919, 4).
Abe nagusijak dira oneek [...] masustabia, makatza, mispillia [...]. Mg PAb 188. Makatz aundi-aundia da. Bai, makatz-tantaia. Iñun be eztot ikusi onelako makatz-tantairik. Alzola Atalak 82. Makatz zar arrotu aundi batek erakusten dauz adar igertuak. Ib. 82. Igon neutsan makatz bati. Gerrika 73. Dozen erdi bat bertso zuretzat, / etxe azpiko makatza. Insausti 258.
[...] No es absurdo pensar que -tsu cobrara autonomía a partir de derivados como satsu ‘impuro, etc.’, de sats + -zu, o, en topónimos, en nombres como Sarasua, de sarats + -zu: cf. Sagassaheta, Sagaseta, arriba, nota 8. Así también Iasu yll en Roncesvalles, 1284, como Jaxu en Cize, de i(s)ats + -zu (14).
-
(14) Para jats, nacido por disimilación de isats ‘reclama’, ‘escoba’, véase Estudio sobre las fuentes del Diccionario de Azkue, Bilbao, 1970, pp. 85 y 87; yll muy bien puede ser hil ‘muerto’.
No hay comentarios:
Publicar un comentario