Sagutategi toponimoa

 Sagutategi izeneko toponimoa Bergaran izan da. Normalean baserri bat edo etxe bat izendatzeko erabili izan da. Jasotako azken lekukoa Sautegi da, 1991. urtekoa, baina lehenengo lekukoak askoz zaharragoak dira, Sagutategui zen 1564. urtean. hurrengo mendeetan hori izan da gehien jasotakoa, baina XX. mendean laburketak orokortu ziren, horrela 1925. urtean Sagutegui-buru dago, eta urte berean Sautegui. Beharbada laburketa hauetan, oinarriaren ezezagutza galtzearekin batera, herri etimologiaz Sa(g)utegi aldaerara laburtu zuten, hau da, sagu + -tegi.
Toponimoak, blog honetako gehienak bezala, bi elementu izango lituzke, saguta- ezezaguna eta -tegi, oso atzizki ohikoa toponimian, batez ere etxe izenetan. Hasierako elementua zagita euskal hitzaren aldaera litzateke. Aldaketa bakarra gertatu da, i > u bokal aldaketa. Arrazoia ez da argia, baina ezaguna da sartaldeko euskaran hainbat hitzetan /u/ dagoela, beste euskalkietan /i/ dagoen lekuan, horrela, uzen/izen, urun/irin bezalako hitz bikoteak badira. Beharbada hitz hauetan gertatutako fenomeno bera izan da, ziurra dena hitza, analisia zuzena bada /i/ zuela, latinean sagita zena, euskaraz zagita izatera iritsi zela.
Baina bada beste azalbide bat, bokalen disimilazioa, hain zuzen. Jandustegi toponimoan ikusi bezala, i-i batetik u-i izatera heldu zen. Beharbada toponimo honetan ere disimilazioa izan da, *Sagitategi zahar batetik.
Beste aldetik, txistukaria <s> da, baina zagita hitzaren lekukoetan ere badago sagita aldaera.
Beraz, bilakaera hauxe izango zen: sagita + -tegi > *Sagitategi > Sagutategi. Beharbada etxe horretan zagitak egiten zituztelako izan zuen izen hori.