Xertolo da Luzaideko etxe baten izena.
Toponimo honen informazioa Euskaltzaindiaren EODA datu basetegitik eskuratu da eta horretan ikus daiteke lekuko zaharrenak XIX. mende bukaerakoak direla:
sertolo (1886)Azken bi lekukoak ahoz jasoak izango ziren eta hauetan ikus daiteke batean bokal asimilazioa gertatu zela: e-o > o-o. Beharbada azken bokalak ere eragina izan zuen.
sertoloc (1887)
xertolo* (1996)
xertólo (1992-1999)
xortólo (1992-1999)
Analizatzeko izena Xertolo da eta hasierako kontsonanteak adieraziko luke antroponimo hipokoristikoa dela, Xapalonea toponimoan *Xapalo hipokoristikoa dagoen bezala. Xertoloren kasuan ordezkatutako fonema /b/ litzateke, eta antroponimoa Bertolo, Bartolome osoagoaren aldaera. Blog honetan izan dira aztertuak izen honen hipokoristikoekin sortutako toponimoak, zehazki, Bartolotxonea eta Bartolotxuena. Azken hauetan esanahi hipokoristikoa lortu da atzizki txikigarrien bitartez, -txo eta -txu.
