martes, 1 de octubre de 2019

Landesa toponimoa

Mungiako etxea zen, eta dirudienez ez da gure egunetaraino heldu. Lekuko guztiak eskuratu dira Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII izenburuko liburutik:
Landesa [N, TO]
Landesa+ (la casa de), Fica, a.1796, FogVizcayaMs.
Landesa+ (la casa de) [Villela (cofradia de)], Munguia (anteiglesia de), a.1796,
FogVizcayaMs.
Landesa+ (la caseria de) [Villela (cofradia de)], Munguia (anteyglesia de), a.1745,
FogVizcayaMs.
Landesa+ (la cassa de) [Uillela (cofradia de)], Munguia, a.1704, FogVizcayaMs.
Landessa+ (la casa de) [Villela (confradia de)], Munguia, a.1641, FogVizcayaMs.
Landesa_Echeuarria+ (la casa de), Fica, a.1796, FogVizcayaMs.
Lekuko zaharrena XVII. mende erdikoa da eta beste guztiak XVIII. mendekoak. Lekuko guztietan ez da aldaerarik jasotzen, lehenengo lekukoaren <ss> ohitura grafiko baten isla baino ez litzateke. Orduan analizatzeko hitza Landesa litzateke eta horrek egitura bitxia badu ere, ematen du oinarrian landa izena dagoela, baina zer da azkeneko elementua? Euskaratik ez genuke ezer lortuko baina bai, erdara kontuan hartuta. Izan ere, *landes(a) hitza gentilizio bat litzateke, Frantziako Landak eskualdekoa, hain zuzen, gizonezkoentzat *landés litzateke, eta emakumezkoentzat, *landesa. Hitzak ez dira agertzen RAEko hiztegian, baina hauen osaera erabat erregularra litzateke eta ulertzeko inolako zailtasunik ez lukete sortuko. Beraz, hiztegietarako sarrerako bidea nekez lortuko bazuten ere, uste izatekoa da lurralde honetan ezagunak zirela hemengo erdaran.
Aztertutako toponimoan biak izan zitezkeen oinarria, *landés ala *landesa, baina lehenengo kasuan izanez gero, -a artikulua erantsiko zioten. Ziurrenik izen eman zion pertsona hango jatorria zuen, edo, arrazoi ezezagun batengatik, halako izengoitia ezarriko zioten.
Etxea, gutxienez, mende bat baino gehiago izan zen Mungian, eta ezagutza handiagoa izateko, iturri gehiago beharko lirateke, baina, lehenago aipatu bezala, XXI. mendera ez omen zen iritsi.
Toponimo hau ez da iparraldeko jendearen etorreraz hitz egiten digun bakarra, blog honetan Kaskonategi toponimoa aztertua izan zen, oinarrian gaskoina hitza zegoela, beharbada jatorri adierazlea, Landesa bezala.

No hay comentarios:

Publicar un comentario