Galbarain toponimoa

 Galbarain da Donostiako bizkarra, hegia eta toponimo eratorri bat du, Galbaraintxokoa izeneko zuloa. Beste Galbarain bat dago Araban, Legution hegala, mazela da eta honek ere beste toponimo eratorri bat du, Galbaraingana tontorra, bigarren elementua gan, gain hitzaren aldaera dela.
Donostiako toponimoaren lekukoak XX. mende bukaerakoak dira: Galbain (1992), galbaiña (1993), galbarain (2007), beste askoren artean. Arabako Galbarain ere ez da oso goiz agertzen agirietan. XX. mende hasierako Galbarain dago, baina ez zaharragorik.
Donostiako toponimoa aski zaharra da, deitura bihurtu zen eta bilaketa egin da Dokuklik web-gunean, Euskal Autonomi Erkidegoko eliza-agiriak biltzen dituen lekuan. Agiri hauek dira, jaio, ezkontza eta heriotza agiriak eta lekuko bat aurkitu da, XVI. mendearen erdialdekoa:

Dena den, Donostian bertan dago oso deitura antzeko bat, askoz lekuko gehiago dituena, gure eguneraino heldu dena, Gabarain:

Lekukoen kopurua kontuan hartuz, Gabarain litzateke aukeratzekoa, baina bestea zaharragoa da eta egungo toponimoaren bermea du; beraz, Galbarain > Gabarain. Aldaketa hori ez da ohikoa baina kasu antzekoren bat dago, mutiko hitza mutilko zaharragoaren aldaera da, egun nagusitua.
Toponimoan bi elementu daude, bukaeran -ain atzizkia eta aurrean antroponimo bat izan ohi da, Galbarra ongi egokituko litzateke. Garbal hitzaren sarreran lekukoak daude, baita izenaren azalpena ere:

garbal.
Onom.: Inter viros nominatos Galvarra, Galindo Soliz. (s. X) TAV 2.1.3. Que est a limite de Nunno Galvarra de Patumia. (s. XI) Lac Irach 100. In Garbala. (s. XI-XII) GLarr SJ 8. Pedro Garbala. (s. XIII) Ib. 104.

I. (Adj.).
1. (B, BN-mix ap. A; O-SP 227, SP, Lar, H), galbar (V-oroz ap. A; H), kalpar (H).
Calvo. "Conominado Galbarra, que quiere decir 'calvo'" IC II 423.
[...]

Galbarrategi toponimoan Galbarra genuke, baina aztergai diren toponimoetan Garbala aldaera izango zen: Garbal(a) + -ain > *Garbalain > Galbarain. Bestela, *Galbarrain sortuko zen eta horrek esan nahiko luke toponimoetan bi metatesi gertatuak zirela, lehenik antroponimoan: Galbar > Garbal eta bigarrenez, toponimoak sortu eta gero, r-l > l-r.