Apalasoloa toponimoa

Apala antroponimo ezaguna da Erdi Aroan, hala ere, agirietan bildu diren lekukoak ez dira asko, hamarrera ez direlako heltzen, Apala zein Apalla zenbatuta. Horregatik, nahiz eta alderdi etimologikorik inolako zailtasunik ez duten, eskertzekoak dira antroponimoen kopuru urriari eransteko diren lekuko berriak, toponimikoak izan arren. Hauxe litzateke Apalasoloa izenekoa, beste toponimo asko bezala, G. Lopez de Gereñuren Toponimia alavesa liburuan bildu den toponimoa dela:
"APALASOLOA, 1707, labrantío en Arriaga".
Apalasoloa toponimoaz bildutako lekukoa ez da oso zaharra, hiru mende bete dituelako. Baina badakigu askoz zaharragoa izan behar duela, antroponimoaren bizitzak ez zuen Erdi Aroaren bukaera ezagutu.
Analisia erraza da, Apala antroponimoa, solo izena eta -a artikulua.
Toponimo honek beste lekuko bat gehitzen dio Apala-ren corpusari, eta Araban ere erabili zela gaineratzen.

Apaloberro toponimoa

Errenteriako Apalaberro toponimoa galdurik dago, baina datuak badira 1495. urtetik 1786. urtera arte. Guztietan Itxura bera du, baina lehenengo lekukoan Paluberro agertzen da (1495). Dena den, aferesia azaltzen da lekukoaren esaldia jarriz gero: "el qual dicho mojon se nonbra Paluberro". Aurreko hitzak -a bukaera du, eta horrek posible egiten du *Apaluberro izateko, edo *Apaloberro.
Lekukoak ikusiz gero Apaloberro litzateke analizatzeko aldaera nagusia. Beste toponimo askotan bezala, bi elementz osaturik litzateke, antroponimo bat eta izen bat, Apalo eta berro. Apalo ziurrenik Apala-ren aldaera bada, eta lau lekuko ezagutzen zaizkio, bi antroponimo bezala eta beste bi patronimiko bezala. Beraz, lekukotasun urri horiei beste bat gehitu beharko litzateke, hau toponimikoa.
Bide batez, Apaloberro-ren orrian Aparola toponimoarekin balizko lotura aipatzen dute. Lekuko zaharrenetan hiru aldiz agertzen da Aparrola bezala, baina gero Aparola nagusitzen da. Beharbada Apaloberro toponimo zaharrari ola izena gehitu eta *Apaloberrola sortu zen, eta gero Aparrola bezalako laburketa jasan zuen. Ondorengo urratsa iluna da, Aparrola-ren dardarkaria aldatu eta Aparola bezala geratu zen gaur arte.

Apalasagasti toponimoa

Asteasuko toponimo hau zaharra da, Erdi Aroko lekukorik bada, Colección Diplomática del Archivo Municipal de Tolosa. Tomo I (1256-1407) liburuan agertzen delako, Iohan Sanchez d'Apalasagasti 1348. urtekoa. Gero, Lope de Isastiren bere Compendio historial de Guipuzcoa liburuan ere bada, XVII. mende hasieran.
Etimologia emateko orduan, nabaria da toponimo honek bi zatiz osaturik dagoela, Apala eta sagasti. Hasierako zatia antroponimoa bazen, Mitxelenak Apellidos Vascos liburuan idatzi bezala: "63. —ap(h)al «humilde, manso» «abajo». Empleado como antropónimo: domna Apalla (CSM, 242, año 1079, Rubiales), Appalla (Bec. gót. de Cardeña, CLXVIII, 1045, Albillos), cf. acaso Ozanna (ib., VI, 963), vasc. otzan «manso»; Gaxto Apala uno de los hombres de Pedro de Abendaño (1443, cantar de Aramayona). Apellidos: Apalategui, Apalena, Apalza (?), Apalloa, Apallua, Apalluaga, Aphalaitz; Héguiaphal"
Azken zatia sagasti da, hitz konplexua, sagar + -tza (edo -tze) + -di elementuz osatua.