Antxikopeña toponimoa

 Antxikopeña da Orotz-Beteluko mendi bat. Lekukoak XX. mende bukaerakoak dira:

anchicopeña (1971)
antxikopeña (1996)
Antxikopeña (2019)

Lekuko zaharren artean Antxikorena etxe izena aipatzen dute, XVIII. mendeko lekuko bat aurkeztuz, anchicorena (1779). Bi toponimoen arteko lotura proposatzen dute eta agerikoa da oinarri bera dutela. Antxikorena toponimoan artikulua eta genitiboa daude eta oinarrian Antxiko antroponimo hipokoristikoa Antxikoa toponimoen oinarria dena, Araban eta Bizkaian. P. Salaberriren Izen ttipiak euskaraz liburuan agertzen da, 125. or.:

Antxiko (Antxo): Anchico de Vnzella (Aramaio, 1499; Bazán & Martín, 1999: 33).

Antxikopeña toponimoaren bigarren elementua peña da, gaztelaniatik jasoa. Beraz, Nafarroako bi toponimo hauek gehitu eta lau dira Antxiko antroponimotik sortu diren toponimoak, Hego Euskal Herriko hiru lurraldetan.
Azken ohar bat Antxiko izenaren egitura, Salaberriren arabera Antxotik sortua da, hau Santxoren aldaera da eta aukera bada Santxiko antroponimo hipokoristikotik sortzeko, aldaketa bakarra txistukarien disimilazioa da, Antxo aldaeran gertatutako aldaketa bera.

Antxikoa toponimoa

 Antxikoa da hiru baserritako izena, bi daude Bizkaian, Berriatuan eta Ondarroan. XVIII. mendeko lekuko batzuk daude Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII izenburuko liburuan:

Anchicoa [N, TO]
Anchicoa (la casa de), Berriatua, a.1704, FogVizcayaMs., a.1799, FogVizcayaMs.
Anchicoa (la casa de) [Asterrica (cofradia de)], Berriatua, a.1796, FogVizcayaMs.
Anchicoa (la casa de) [Renteria (barrio de)], Ondarroa, a.1796, FogVizcayaMs.
Anchicoa (la caseria de), Marquina, a.1745, FogVizcayaMs.
Anchicoa (la caseria de) [Asterrica (cofradia de)], Berriatua, a.1745, FogVizcayaMs.
Anchicoa (la caseria de) [Verano (cofradia de)], Mallavia, a.1796, FogVizcayaMs.
Anchicoa (la cassa de) [Arttiuay (rebal de)], Marquina, a.1704, FogVizcayaMs.
Anchicoa (la cassa de) [Somera (calle de)], Marquina, a.1704, FogVizcayaMs.

Beste baserria Araban dago, Aramaion. XX. mendeko lekuko bat dago Gerardo Lopez de Gereñuren Toponimia alavesa, seguido de Mortuorios o despoblados y Pueblos alaveses liburuan aurkitua:

ANCHICOA, caserío de Barajuen.

Gainera, herri berean oso antzeko toponimo bat zegoen, hau ere baserria:

ANCHICO, caserío de Uncella.

Lekuko zaharragoak badira, XVI. mende hasierakoak, baina ez da ziurra toponimoa izatea, beharbada aitaren izena aipatua zelako, Honra de hidalgos, yugo de labradores liburuan daude hurrengo bi lekukoak 28. agirian, 1510. urtekoan. Lehenengoa 185. orrialdean dago:

Juan de Anchico e Andres de Lasaga, su suegro, quatorse mill mrs.

Azkena, hurrengo orrialdean:

Ochoa de Anchico, diez e syete mill mus.

Izan ere, Antxiko antroponimoa herri berean aurkitzen da, P. Salaberriren Izen ttipiak euskaraz liburuan agertzen den bezala, 125. or.:

Salaberriren iritziz, Antxo izenetik sortuko zen Antxiko, baina ez da ezinezkoa Santxiko antroponimotik ere sortzea, ondoren txistukari disimilazioagatik hasierakoa galdu zen, Ansuri toponimoan gertatu bezala. Azken batean Antso/Santxo antroponimoaren hipokoristiko bat da, eta bide bat baino gehiago badago ere, bietatik Antxiko izeneraino heltzen da, arazorik gabe.
Antxikoa azaltzeko, pentsatu liteke beste askotan bezala artikulua gehitu zitzaiela.