Lupaide toponimoa

 Lupaide da Donemiliagako baso bat. Toponimo honen lekuko zaharrena, web orri horretan dagoena, XIX. mende bukaerakoa da, 1897. urtekoa eta izen bera du.
XX. mendearen erdialdekoa izan daiteke Gerardo Lopez de Gereñuren Toponimia alavesa, seguido de Mortuorios o despoblados y Pueblos alaveses liburuan aurkitua:

LUPAIDE, monte de Vicuña.

Toponimoak bi elementu izango zituen, bukaerakoa bide izen arrunta litzateke, hasierako herskaria galdu duela, hori ez da fenomeno ezezaguna, Olaide toponimoan hitz bera dugu, hasierako kontsonantea galdurik.
Oinarriko elementua zailagoa da, baina dagoen bezala, Lupa antroponimo emakumezkoa izan daiteke, Luparana toponimoan ere oinarri bera izan daiteke. Horrelako egitura bat ez da ezinezkoa, Aiorabide toponimoan Aiora emakumezko antroponimoa dugulako.
Beste aukera bat dago, lupu izenean oinarritua:

[...] Nombre dado a diversas enfermedades que provocan tumores en la piel. "Un mal qui vient aux bœufs et autres bêtes" O-SP 230. "Lobanillo" , "lupia" Lar. "Lupu: [...] 4.º (V, L, S), lobanillo; [...] 7.º (L), ántrax, carbunclo, lupus" A. "Lipu: [...] carbunclo, tumor maligno" Ib. "Lupea sentogatx da (R-uzt)" Ib. "Lupi: [...] 2.º tumor, lobanillo; 3.º lamparones" Ib. "Lupuak jango al dik. Amen, así lo coma el lobanillo. Amén (AN-gip)" Lek AEF 1923, 85. "En el año 1756, en un documento de Lauztiturrieta, se menciona la 'enfermedad llamada en nuestro vascuence lipue'" Arin AEF 1955, 108. "Quiste" Iz Ulz. "Lupia o miarengaiza" Ido Rinc 349.

Hala balitz, lupu > lupa- bilakaera izango zen, hau arrunta da baina semantikaren aldetik zailagoa da lupu eta bide hitzak uztartzea. Beraz, alde fonetikotik oztoporik ez badago ere, aukera egiantzekoa litzateke Lupa antroponimoa oinarria izatea.

Luparana toponimoa

 Arabako toponimo honen lekuko bakarra dago, XVIII. mendekoa, Gerardo Lopez de Gereñuren Toponimia alavesa, seguido de Mortuorios o despoblados y Pueblos alaveses liburuan aurkitua:

LUPARANA, 1732, término de Apellániz.

Dirudienez, hiru dira toponimo honen elementuak, azkena artikulua, aurrerago haran izena eta oinarria geratzen da, aukera bakarra baino gehiago daudela. Izan daiteke Lupi antroponimoa, Lupiaran edo Lupiola toponimoen oinarria izan daitekeena. Lupia ere izan daiteke, Lupiren emakumezko aldaera. horrek aldaketa bat behar du, *Lupiarana > Luparana. Aukera egokia izan daiteke Lupa, Lupo antroponimoaren aldaera emakumezkoa, Lupo aipatzen du Alfonso Irigoienek bere Pertsona izenak euskaraz nola eman liburuan, 231. or.:

XII menderako bada LUPO ere latinezko kontextuan: Lupo —dativ.— Enecones, (c. 1111, Doc. Artajoneses, dok. 58). Latin arruntean, ordea, Lupo, -onis, erara deklinatzen zen aldagarri hau, cfr. ene lan “Algunas consideraciones sobre onomástica personal vasca” titulupekoa, Euskera, XXII (1977), 569 orr., n. 9. Ikus: et sunt fermes de istum donativum domno Lupo abbas de Sancti Eutropii et don Lop de la Pont (1195, El gran Pr. Nav., dok. 77), non domno Lupo abbas predikatu nominalaren funtzioan baitago. Ikus OCHOA, OCHOCO eta OCHANDO, eta baita-ere LOPE.

Ikertzaileak berak Luparen lekuko bat eman zuen beste lan batean, De re philologica linguae uasconicae V, 48. or.:

Y hay también nombres de origen latino cuyas formas se fijaron fonéticamente a través del uso que tuvieron desde época romana entre hablantes vascos: et filiis nostris Gumaz et Lupa et Dolquiti a.909 CDCardeña 62

Azkenik, beste etimologia bat izan daiteke lupu izenean oinarritua:

[...] Nombre dado a diversas enfermedades que provocan tumores en la piel. "Un mal qui vient aux bœufs et autres bêtes" O-SP 230. "Lobanillo" , "lupia" Lar. "Lupu: [...] 4.º (V, L, S), lobanillo; [...] 7.º (L), ántrax, carbunclo, lupus" A. "Lipu: [...] carbunclo, tumor maligno" Ib. "Lupea sentogatx da (R-uzt)" Ib. "Lupi: [...] 2.º tumor, lobanillo; 3.º lamparones" Ib. "Lupuak jango al dik. Amen, así lo coma el lobanillo. Amén (AN-gip)" Lek AEF 1923, 85. "En el año 1756, en un documento de Lauztiturrieta, se menciona la 'enfermedad llamada en nuestro vascuence lipue'" Arin AEF 1955, 108. "Quiste" Iz Ulz. "Lupia o miarengaiza" Ido Rinc 349.

Hitz hori izan daiteke Lupuobiaga toponimoaren oinarria. Hala ere, emakumezko antroponimoaren etimologia litzateke kontuan hartzeko bide nagusia, Lupa antroponimoa bide zuzenena izanik.
Den den, ziurtasun gehiago izateko lekuko gehiago beharrezkoak dira, nahiz eta daukaguna aski zaharra izan, XVIII. mendekoa.