Mostrando entradas con la etiqueta antroponimo. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta antroponimo. Mostrar todas las entradas

lunes, 9 de septiembre de 2024

Peruse toponimoa

 Galdakaoko toponimo zahar honen lekuko bat dago XVIII. mendearen bukaeran, Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII izenburuko liburuan:

Peruse [N, TO]
Peruse (la casa de) [Ordeñana y Ysasigoicoa (uarrios de)], Galdacano, a.1796, FogVizcayaMs.
Lekuko gehiago daude, toponimo eratorrien bitartez, XVIII. eta XX. mendeetan Relación toponímica general de Galdácano lanean:

Perunena o Perusecoa: 1795, cas. de Ordañe.
Peruseberesi: Jaro de Ordañe.
Perusesolo: Heredad de Ordañe.
Etxearen lekukoak hiru dira, Peruse, Perunena eta Perusekoa eta kontuan izanik toponimo eratorriak, Perunena kakografia litzateke, beharbada izena *Perusena izango zen. Etxeak, beraz, hiru izen izan zitzakeen: Peruse, *Perusena eta Perusekoa. Guztietan oinarrian antroponimo bat dago, *Peruse izan zitekeena, baina hori ez da aukera bakarra. Perus agertzen da P. Salaberriren Izen ttipiak euskaraz liburuan, 228. or.:

Perutx antroponimoaren sarreran dago, baina oso hurbilak diren beste hipokoristiko batzuk daude, horrela, Peruxe ere bada, 211. or.:
Oinarrian Peru dago, Petri antroponimoaren aldaera bat, erromantean sortua. Ondoren atzizki hipokoristiko bat jaso zuen eta toponimian finkaturik geratu zen. Ikus daitekeenez, Peru izenak atzizki txikigarri ugari jaso zituen, hauek guztiak oso antzekoak.

martes, 27 de agosto de 2024

Perotxenea toponimoa

 Perotxenea da Errenteriako baserri bat. Lekukoak XVIII. mende bukaeratik hasten dira:

1794     Perochena (Partido de Zamalvide)
1805     Perochenea
[...]
1871     Peruchenea
2001     Perutxenea, caserío
Toponimoaren lekukoetan bi ezberdintasun nagusi daude, bukaeran gehienetan -ea dago baina batzuetan -a bakarrik dago. Bestea da bigarren silabaren bokala, hasieratik 1870. urte arte /o/ da, hurrengo urtean lehenengo aldiz /u/ agertzen da eta horrela finkatu da.
Toponimoaren bukaeran -(r)en + -a daude, etxe izen askotan bezala. Oinarrian antroponimo bat dago, Perotx(e), hipokoristikoa da, bukaeran -tx(e) atzizki txikigarria dago eta oinarrian Pero, Petriren aldaera bat erromantzean sortua eta euskarara ere mailegatua, Jaunperobia toponimoan ere dagoena.
Perotx antroponimoaren lekuko batzuk daude P. Salaberriren Izen ttipiak euskaraz liburuan, 228. or.:

Lekuko berriagoetan Perutxenea aldaera dago eta Perutx(e) hipokoristikoaren lekukoak ere badira aipatutako liburuan, 228. or.:
Perotxe ere izan zitekeen eta Salaberriren liburuan ere bada, lekuko bakarra duela, 211. or.:
Perotxe (Pero): Peroche Marroquin de Otañes (XV. m., LGS, 311).
Perotx zein Perotxe, biek jatorri bera dute, baina azken honek lekuko bakarra du, beraz, lehenak aukera gehiago ditu toponimoaren oinarria izateko.

sábado, 17 de julio de 2021

Paulosolo toponimoa

 Bizkaiko Zornotza herriko toponimoa da, Paulosolo behin baino ez da agertzen, 1870. urtean. Lekukoak ez du zahartasun handirik, baina berri-berria ere ez da. Bi elementuz osatutakoa da, Paulo antroponimoa:

Paulo
Pablo (es), Paul (fr), Paul (en), Paulus (en), Paullus (en), Paulus (la)
Latineko Paulus 'txikia' hitzetik datorkigu. Erromatarren artean arrunt erabilia izan zen, baina zabalkunderik behinena done Paulo apostoluari zor zaio. Paulo Saul izenaz bataiatutako judua zen, erromatar hiritarra bazen ere. Kristauen etsai amorratua izan zen Damaskorako bidean Jainkoaren hitza entzun zuen arte: 'Saul, Saul, Zergatik persegitzen nauzu?'. Orduz geroztik kristoren fedea aldarrikatzen ibili zen eta kristautasuna juduak ez zirenei zabaltzen. Aldaerak: Paul (Deun-ixendegi euzkotarra). Santuaren eguna ekainaren 29an da.
Eliza katolikoaren bitartez zabaldutako izena da, egun ere ezaguna. Azken elementua solo izena da, soro hedatuagoaren sartaldeko aldaera.
Toponimo honen bitartez Paulo antroponimoaren lekuko toponimiko bat ezagutzeko aukera izan dugu.