miércoles, 25 de marzo de 2026

Bakiola toponimoa

 Bakiola da Arrankudiaga-Zolloko auzo bat. Bakiolazarra izeneko auzoa ere bada. Izendegi ofizialeko lekuko zaharrena XVI. mendearen bukaerakoa da, Baquiola (1576). Hurrengo mendeetako lekuko ugarietan izen bera agertzen da. Egoera bera dago XVIII. mendeko Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII liburuan:

Baquiola [N, TO]
Baquiola (barrio de), Arrancudiaga, a.1796, FogVizcayaMs.
Baquiola (la casa de) [Baquiola (barrio de)], Arrancudiaga, a.1796, FogVizcayaMs.
Baquiola (la torre de) [Olalde (barrio de)], Arrancudiaga, a.1704, FogVizcayaMs.
Vaquiola (la caseria de), Arrancudiaga, a.1745, FogVizcayaMs.
Vaquiola (la torre vieja de), Arrancudiaga, a.1745, FogVizcayaMs.
Baquiola_Uieja (la torre de) [Olalde (barrio de)], Arrancudiaga, a.1704, FogVizcayaMs.
Baquiola_Zarra (la casa de) [Baquiola (barrio de)], Arrancudiaga, a.1796,
FogVizcayaMs.


Baquiola [N, NO]
Baquiola (ynquilino) (M(a)r(ti)n de) [Gutialo (varrio de)], Zaratamo, a.1704, FogVizcayaMs.
Baquiola escribano (Juan Sierra de), Miraballes, a.1704, FogVizcayaMs.
Baquiola escribano (Juan de Sierra), Ceberio, a.1798, FogVizcayaMs.

Bilaketa egin da Dokuklik web-gunean, Euskal Autonomi Erkidegoko eliza-agiriak biltzen dituen lekuan. Agiri hauek dira, jaio, ezkontza eta heriotza agiriak eta XVII. mende hasieratik lekukoak daude:

Baina Bakeola ere agertzen da inguru horren deitura bezala:
Beraz, bi izen ditugu, biak garaikideak, Bakeola eta Bakiola. Bietan bigarren elementua argia da, ola izena, baina aurrekoa ezberdina da, batean izan liteke bake izena eta bestean Bakio herri izenarekin lotura bilatu beharko genuke. Azken toponimo honen etimologiaz aipu laburra dago Alfonso Irigoienen Las lenguas de los vizcainos lanean:
Bakio se registra como Bachio en § 15 [Bachio, 1093, CSM, 281], del antropónimo latino Baccius, cfr. CIL, XI, 2620, Schulze, p. 423. Existe además con suf. -ano la cofradía de Baquijano en Yurreta, cfr. Fog. de 1704, pop. Baki[dž]a.
Bilakabidea alde bietatik gerta zitekeen, Bakeola > Bakiola ala Bakiola > Bakeola. Beharbada lehena zailagoa litzateke XVI. menderako izatea eta bestearen kasuan, herri etimologiak ongi azalduko luke aldaketa, bake hitza ezaguna delako. Bi aukeretatik bakarra onartzeko beharrezkoa litzateke lekuko zaharragoak izatea, XVI. mendekoak edo aurrekoetakoak.

No hay comentarios:

Publicar un comentario