Mezkirizko toponimoen artean bada Ladranzubi izenekoa. Egungo aldaera ikusi eta argi dagoen bakarra bigarren elementua litzateke, zubi ezaguna. Zorionez, badira lekuko zahar batzuk, etimologia guztiz argi uzten dutenak. 1700. urtekoak dira bi lekuko, Larden zubia eta Landerzubia. Dirudienez, lehenengoan metatesia gertatuko zen: n-r > r-n. Baina garai batean metatesia ez zen nagusitu, hala ere toponimoa hasi zen hainbat aldaketa jasotzen, Landarzubi, Landanchuvi, Ladronzubi... Lander hitza edo antroponimoa ilunduko zen edo, besterik gabe, euskara bera galtzen hasiko zen, egungo Ladranzubi aldaeraraino. Hala ere, Ladranzubi ere aldaketa txiki batzuen ondorioa baino ez da, bokal asimilazioa a-e > a-a, eta bi metatesi, lehenik aipatutako n-r > r-n, eta gero dardarkaria bera mugitu zen.
Oinarria, lehenago adierazi bezala, lander hitza da, baina antroponimoa ere bazen, hala ere toponimo honetan ematen du antroponimorik ez dagoela.
Mitxelenak bere Apellidos vascos liburuan lander aipatu zuen:
"390. —lander «miserable, pobre» (Azk.). Según Gamón (Noticias históricas de Rentería, 226): «Landerbaso, llaman otro monte suyo confinante con los de la villa de Rentería que significa monte de extranjeros...; por injuria se les llama a los de San Sebastián aun en el día [hacia 1800] Landerrac y Cascoiac que quiren decir extranjeros y gascones». Este sentido es sin duda más antiguo: cf. en Lacarra, 250 bon trigo de Landergari. Landerivar, Landerretche; Landarrena Domingo landerra (Lacarra, 251). Hoy pienso que Gamón, con su peculiar falta de simpatía por los donostiarras, extrapoló un tanto. En el léxico vasco, lander, cuyo origen sigue sin aclararse, tiene valores análogos a los de erromes, errumes, que sería en principio «peregrino, romero»: don Pedro Perez abbat d’Olloqui Er[r]umessa capellano en 1243. Para lander, Andere Landerra, Irache 1164, Pero Landerra de Chauarri, 1286, etc."
No hay comentarios:
Publicar un comentario