sábado, 6 de junio de 2020

Lataeta toponimoa

Lekuko bakar baten bidez ezaguna litzateke Lataeta toponimoa, hala agertzen da Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII izeneko liburuan:
Lataeta [N, TO]
Lataeta+ (la casa de), Gatica, a.1641, FogVizcayaMs.
Bi elementuz osaturiko toponimoa litzateke, lata izenaz eta -eta atzizkiaz. Orotariko Euskal Hiztegiaren arabera zazpi dira izen honen adierak:
lata.
1. (V, G, AN, L, BN, S; Deen I 376 <-tt->, Lar, Añ, H, VocB ; -th- Urt II 448, VocBN, Gèze 337, Dv, H). Ref.: A; AEF 1925, 79; 1927, 15 y 1955, 135; Lh; Lrq (latha); Giese CasaS 9; Iz ArOñ ; CEEN 1969, 210; Elexp Berg .
"Latas [...], las tablas toscas y delgadas que sirven para formar el tejado" Lar (tbn. Añ s.v. latas). "Latte" Dv. "1.º chilla, armazón del tejado; [...] 3.º (BN-mix), tabla; 4.º (AN-goi), tablón" A. "La tabla más delgada que se emplea en las cerraduras y tejados" Iz ArOñ. "Chilla, tabla que sostiene las tejas. Gure etxeko latak usteltzen asitta dare" Elexp Berg. v. arlata.
[...]
2.
(V-ger-arr-oroz-m, L-ain ap. A; Añ (V)). "Entrada, puerta para sembrados", "puerta, barrera, entrada a los sembrados, piezas cerradas" Añ. "2.º (L-ain), vallado de madera o entablación que suple al seto en heredad; [...] 5.º (V-ger-arr-oroz-m), cancilla, puerta de los campos" A. v. lataka.
[...]
3. (V-gip ap. Etxba Eib ).
Lata, bote metálico. "Petrolio latia. [...] Petrolio latan ekarten eban itturriko ura, traía el agua de la fuente en una lata de petróleo" Etxba Eib.
[...]
4. (L-ain, S). Ref.: A; Lh.
Estaca; pértiga. "Lata bezanbat husgune badituzte atekak (L-ain), las cancillas tienen tantos huecos como estacas" A (s.v. ateka). Cf. VocNav: "Lata: pértiga o palo largo que se pone en las habitaciones o graneros para colgar ristras de alubias verdes u otros comestibles o frutos (Roncal)". v. lataga.
"(S), canne à pêche" Lh.
5. "Cubo, balde. Latia ekarrizu esnia jasteko " Elexp Berg.
6. Hojalata.
[...]
7. "Lata, pelmada" Elexp Berg.
Ziurrenik, toponimo honetan hasierako bi adieratako lata izango genuke eta toponimoaren data ikusirik, hitz honen lehenengoetako lekukoa litzateke, hiztegiko sarreran agertzen diren lekuko zaharrenak XVII. mendekoak direlako.

No hay comentarios:

Publicar un comentario