sábado, 13 de junio de 2020

Malkorri toponimoa

Malkorri izeneko mendia bada Aralarko mendilerroan, Gipuzkoan.
Toponimoa bi elementuz osaturik izango zen, lehenengoa malkor izango zen, malkar izenaren aldaera omen dena, Orotariko Euskal Hiztegiaren arabera:
1 malkar.
Tr. Documentado al Sur desde mediados del s. XVIII. Su uso aumenta considerablemente en el s. XX. Al Norte se encuentra en Etcheberri de Ziburu, Axular, Duvoisin y en la edición de la biblia de Haraneder modificada por Harriet. La forma mejor documentada es malkar, seguida de malkor; hay mank(h)ar en Dassance (Herr 10-3-1956, sg. DRA , aunque la ref. es incorrecta), Gatxitegi (sg. DRA ) y en un ej. de GH .
I. (Sust.).
1. (V-gip, G, L, B, BN-baig; Lar, Añ (G), H (G); -kh- O-SP 230, SP, Dv, H (L)), malkor (V-gip, G, B; Lar Sup, Izt, H), mankar , mankarro (L-côte). Ref.: A (malkar, malkor, mankarro); Iz ArOñ (malkar, malkor); Elexp Berg.
Terreno en cuesta, terreno costanero, escabroso, abrupto, áspero, duro; cuesta, pendiente; despeñadero. "Falda de monte" Lar y Añ. "Derrumbadero" Izt. "Malkar bat, una cuesta no lisa, sino con altibajos, con saltos y malezas" Iz ArOñ. "Malkorra, el lugar que tiene cuesta (a todos los lados)" Iz ArOñ. "Malkar, falda áspera, pendiente, especie de despeñadero" Ib. 171n. "Aitz-malkor en las proximidades del bosque de Leiza-Larrea... Viene a ser como una especie de balcón rocoso de unos 300 m. de desnivel (José Miguel Elosegui Aldasoro)" Munibe 13 (1961) cuad. 2.º, 161s. Cf. Iz ArOñ 171n: "Malkorra, topónimo de un monte de Alava, confinante con la zona de Aránzazu". v. maldar.
[...]
2. (H (+ -kh-)), malkor (AN-larr-araq-ulz; Dv (AN-larr-araq), H (G; -kh- L)). Ref.: A y A Apend (malkor).
Roca; peñasco. "Madotz'en eta Larraungo erri geienetan, malkorra esaten zaio atx edo arkaitzari" Inza Eusk 1968, 84. En AxN se explica muger (513) por malkor.
Bi adierak egokiak lirateke jakinik toponimoa mendia dela eta bien arteko lotura agerikoa dela. Baina geratzen da azaltzeko bukaerako zatia, hasieran malkor bada, zer da -i hori?
Azalpen korapilatsuei ekin baino lehenago, ezagunak diren elementuak erabiltzea komeni da. Toponimo honetan egokiena litzateke gorri izenlaguna. Orduan aldaketa larri bat gertatuko zen, malkor + gorri > *Malkorgorri bezalako izena sortuko zelako. Baina haplologia gertatuko zen, bi silaba berdinak edo oso antzekoak direnean batzen dira silaba bakarra geratuz. Hala gertatuko zitzaion toponimo honi eta Malkorri bezala geratuko zen. Gorri ezaguna da toponimian eta mendi izenetan aurkitzea ez da batere zaila.

No hay comentarios:

Publicar un comentario