Markosena toponimoak

 Markosena da Gamiz-fikako baserri bat. Gainera, Elorrioko Zearsoloazpikoa baserriaren beste izena Markosena da. Azken honen lekuko zahar bat dago Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII liburuan:

Marcosena [N, TO]
Marcosena (la caseria de) [San_Bartolome_de_Miota (cofradia de)], Elorrio, a.1796, FogVizcayaMs.

Hauetaz gain, aipatutako liburuan beste Markosena bat dago, Plentzian:

Marcosena [N, TO]
Marcosena (la casa de) [Artecalle (calle de)], Plencia, a.1796, FogVizcayaMs.

Markosenea, aldiz, Gipuzkoan agertzen da, Hondarribian baserri bat da eta Donostian baserria eta etxea zen, egun etxea desagertua da eta baserriaren aurriak baino ez dira. Hondarribiko toponimoaren XX. mendeko lekuko bat dago Iñaki Linazasororen Caseríos de Guipúzcoa liburuan:

MARKOSENEA (col.) Arkolla ballara, Hondarribia

Izendegi ofizialeko beste lekuko bat zaharragoa da, XIX. mendearen erdialdeko Marcosenea (1857).
Donostiako toponimoetarako lekukotza handiagoa dago Donostiako toponimia izeneko bilketa lanean: 

MARKOSENEA: Marcosene (1841, casa, D.U.A.-B-10-II-362-2), Marcosenea (1841, casa, D.U.A.-B-10-II-362-2), Marcosene (1860, D.U.A.-D-7-1-P.), Marcosene (1860, D.U.A.-D-7-1-P.), Marcoséne (15) (1862, casa, D.U.A.-D-7-1-1), Marcoséne (25) (1862, casa, D.U.A.-D-7-1-1), Marcosene (1864, Casa de labor, N.P.G., 68 orr.); Markosene (1989, D.U.T.B.). 64-5-6, M.

Donostiako toponimia: Marcosenea (1862, cantera, D.U.A. A-10-II-70-1).

Donostiako toponimia: MARKOSENEA: Markosene (1989, D.U.T.B.). 64-6-2, m. H-1.

Toponimo hauek guztiek elementu berberak dituzte, bukaeran artikulua, aurrerago genitiboa eta oinarrian Markos antroponimoa. Markos toponimoaren sarreran antroponimo honen informazio gehiago dago.

Markosoloeta toponimoa

 Arabako toponimo honen bi lekuko ezagutzen zaizkio,
Gerardo Lopez de Gereñuren Toponimia alavesa, seguido de Mortuorios o despoblados y Pueblos alaveses liburuan aurkituak:

MARCOSOLOETA, 1839, labrantío de Eribe.
MARCOSSOLOETA, 1703, ver anterior.

Toponimoan hiru elementu daude, bukaeran -eta atzizkia, aurrerago solo, soro hedatuagoaren aldaera eta oinarrian Markos antroponimoa. Izan ere, lehen lekukoan bi elementuak zehazturik agertzen omen dira, markos-solo-eta. Markos toponimoaren sarreran antroponimo honen informazio gehiago dago.

Markos toponimoa

 Markos izan zen Mungiako etxe baten izena XVII. mendearen erdialdean, Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII liburuan agertzen da:

Marcos [N, TO]
Marcos (la casa de) [Arechaga (confradia de)], Munguia, a.1641, FogVizcayaMs.

Beharbada Markos hori etxearen jabea izan zitekeen garai hartan eta gero etxeari izena aldatuko zioten, berriro agertzen ez delako.
Gipuzkoan, Markos agertzen da Ataungo bost toponimotan:

Markosigartza
Markos igarza: (= sequeral de Marcos). 1797 “choza de Marcosigarza”.
    Izaera: aurkintza
    Kokalekua: Aiesu
    Erreferentzia: 18. karp. 172. zk. 7574 erreg.

Markosigartzako hegia
Markos igarzako egie: (= la loma de sequeral de Marcos).
    Izaera: hegia
    Kokalekua: Aiesu
    Erreferentzia: 18. karp. 174. zk. 7576 erreg.

Markosigartzako iturria
Markos igarzako iturrie: (= la fuente del sequeral de Marcos).
    Izaera: iturria
    Kokalekua: Aiesu
    Erreferentzia: 18. karp. 234. zk. 7645 erreg.

Markoslantegi
Markos lantegi: (= monte en explotación por Marcos).
    Izaera: lantegia
    Kokalekua: Saratxamendi
    Erreferentzia: 21. karp. 156. zk. 8368 erreg.

Markosoroko ekarra
Markosooko ekarra: = la falda de Marko soo, heredad del peñascal o pendiente pelada.
    Izaera: ekarra
    Kokalekua: Arizaindieta
    Erreferentzia: 03. karp. 590. zk. 1395 erreg.

Markos antroponimoarekin agertzen diren elementuak toponimoen biltzaileak azaltzen ditu, guztien egitura garbia delako. Markos egun ere erabiltzen da eta bilaketa egin da Dokuklik web-gunean, Euskal Autonomi Erkidegoko eliza-agiriak biltzen dituen lekuan. Agiri hauek dira, jaio, ezkontza eta heriotza agiriak eta XVI. mendearen hasieratik, hau da, mota horretako agiriak daudenetik, lekuko ugari daude, gehienak Arabakoak:

Markos antroponimoaren jatorria Marcus latinean dago, baina erromantzetik jasoa dugu, euskal toponimian *Marki agertzen da, baina lekuko antroponimikorik ez du utzi eta horrek salatzen du *Marki zaharra galdu zela eta Markos berriak ordezkatu zuela.