Apartegi toponimoak

 Apartegi da Asparrenako alor bat. XX. mendeko lekuko bat dago, Gerardo Lopez de Gereñuren Toponimia alavesa, seguido de Mortuorios o despoblados y Pueblos alaveses liburuan aurkitua:

APARTEGUI, término de Zalduendo.

Bizkaian ere izan zen Apartegi izeneko etxea, Mallabian. XVIII. mendearen lekuko bat dago Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII izenburuko liburuan:

Apartegui [N, TO]
Apartegui (la casa de) [Goytana (cofradia de)], Mallabia, a.1704, FogVizcayaMs.

Lehenagokoak dira Dokuklik web-gunean lekukoak, Euskal Autonomi Erkidegoko eliza-agiriak biltzen dituen lekuan. Agiri hauek dira, jaio, ezkontza eta heriotza agiriak. XVI. mendearen bukaeratik jaso dira:

Beste lekuko bat dago, lehenagokoa, Colección Documental del Archivo Municipal de Lequeitio. Tomo IV. (1514-1520) liburuko Ochoa Ruis de Apertegui, 1520. urtean, 267. agirian.
Lekuko gutxi badira ere, bilakaera bat gertatu da toponimo honetan Apertegi zaharretik Apartegi berriagora. Horrek deuseztuko luke apar + -tegi etimologia, arazorik gabekoa ez balitz lekuko zaharrengatik. Hala ere, Apertegi toponimoak azalbide erraza du jakinik aspaldian izan zela Aper antroponimoa, latin jatorrikoa. Mitxelenaren Apellidos vascos liburuan azalpena eman zuen:

65. —Aper, Apre, *Apri pr.; Apre Sancho (in villa Ulibarrilior, Al., CSM 48, 952; y. le(g)or, 404), Aprez Lequentize (ib., in Lekete, es decir Lehete, Al), Vincenti Apriz (CSM 50, 956, AL), Sancio Haperrez de Torriziella (Valb. 30, 1064). Ap. Aperain, Aperribay, Apraiz. Caro Baroja (Mat., 89-91) lo señala como epónimo de las poblaciones alavesas Aperregui y Apricano, pero este último nombre podría explicarse también a partir de *Africanu(m) (cf. Piel, «Nomes de possessores latino-cristâos», 24). Apre (Apri) debemos considerarlo como el genitivo de Aper o Aprius: el genitivo pervive en nombres personales hispánicos durante la Edad Media (v. J. Bastardas Parera, Particularidades sintácticas del latín medieval (Cartularios españoles de los siglos VIII al XI), 31 n.) y parece haber sido el origen de una gran parte de los nombres vascos de persona (v. p. ej. 158 y 161 b).

Aldaketa azaltzeko, sartaldean ezaguna da eR > aR bilakaera, hainbat hitzetan gertatu dena, barri : berri, garri : gerri... Joera hori toponimian ere gertatuko zen. Asparrenako toponimoak beharbada joera horren beste adibide bat izan daiteke, baina lekukorik ez dago hori erakusteko eta, beraz, Arabako toponimoarena zalantzazkoa da. Beharbada azalpena beste bat izan daiteke, apar izena badelako.

Apretxe antroponimoa

Apreche de Sarasguete, Archivo General de Navarra. Sección de Comptos. Registros Nº 3 y 4 liburuko 121. orrialdean agertzen den antroponimoa da. Lekukoa 1293. urtekoa litzateke eta kasu honetan data inportantea da, baita ere Sarasketakoa izatea, hau da, Nafarroa Beherekoa.
Antroponimoaren analisia egin eta zatiketa Apre + -txe litzateke, Apre antroponimoa eta -txe atzizki hipokoristikoa. Apre izenaz Mitxelenak bere Apellidos vascos liburuan daukan sarrera:
"65. —Aper, Apre, *Apri n. pr.; Apre Sancho (in villa Ulibarrilior, Al., CSM 48, 952; v. le(g)or, 404), Aprez Lequentize (ib., in Lekete, es decir Lehete, Al.), Vincenti Apriz (CSM 50, 956, Al.), Sancio Haperrez de Torriziella (Valb. 30, 1064). Ap. Aperain, Aperribay, Apraiz. Caro Baroja (Mat., 89-91) lo señala como epónimo de las poblaciones alavesas Aperregui y Apricano, pero este último nombre podría explicarse también a partir de *Africanu(m) (cf. Piel, «Nomes de possessores latino-cristâos», 24). Apre (*Apri) debemos considerarlo como el genitivo de Aper o Aprius: el genitivo pervive en nombres personales hispánicos durante la Edad Media (v. J. Bastardas Parera, Particularidades sintácticas del latín medieval (Cartularios españoles de los siglos VIII al XI), 31 n.) y parece haber sido el origen de una gran parte de los nombres vascos de persona (v. p. ej. 158 y 161 b)."
Mitxelenak aipatzen dituen Apre izenaren lekukoak X. mende ingurukoak dira eta Araba eta Errioxakoak. Baina Apretxe XIII. mende bukaerakoa litzateke eta Nafarroa Beherekoa. Bada urrunketa bikoitza, kronologikoa eta geografikoa. Dena den, azterketa etimologikoa erabat egokitzen zaio izenari eta urrunketa hori ez da hain handia jakinik Euskal Herriaren barruko distantziak ez direla oso handiak eta agirien urritasunak, ziurrenik, izkutatu dituzte betetzeko dauden tarteko hutsuneak.