Balerione toponimoa

 Egun, Balerione da Oiartzungo iturburu bat, baino ez askoz lehenago baserri baten izena izan zen. Oiartzungo toponimia liburuan informazioa bada, baina ez du lekuko zaharrik ematen, 99. or.:

Balerione. Baserria.
Baleio ahoskatzen da eta Ierobi baserriaren ahozko forma da. Honen eratorrien artean daude Balerioneko tunelak eta Balerioneiturri.

Toponimoaren elementuak ezagunak dira, Balerio antroponimoa eta ondoren -(r)en + -a, ohikoak etxe izenetan, artikuluaren ezabaketa, ziurrenik, berria da.
Balerio antroponimoaz informazio gehiago Balerioaga toponimoaren sarreran.

Balerioaga toponimoa

 Balerioaga Orozkoko baserria da. Lekuko zaharrik ez dago baina toponimoa nahiko gardena da eta etimologia erraza du, aldatu ez bada, behintzat.
Toponimoak bi elementu lituzke, Balerio PI eta -aga atzizkia. Antroponimo honetaz A. Irigoienek informazio oparoa eman zuen bere Pertsona-izenak euskaraz nola eman liburuan:

2.219. VALERIO: latinez Valeri(us), -ii. Khristo-ren ondoko lehenengo mendean bazen Valerius Flaccus izeneko poeta ezagun bat. Beste alde batetik ikus IX menderako UALERI Valpuestan: Ualeri hic + feci, (804, Valpuesta, dok. 1). Forma osoa VALERIO da, eta VALERI latinez vokativoa nominativo moduan erabiltzetik aldagarri moduan sortua.
Ikus XIV menderako VALER Nafarroan: Primo Valer Periz, (1366, PN-XIV, F.Tud., 431 orr.), Ablitas-en.
Eta IX menderako UALERI / BALERI / BALERIUS Valpuestan (281); Ualeri hic + feci, (804, Valpuesta, dok. 1); Baleri signum / Balerius presbiter signum, (894, Valpuesta, dok. VII).
————————
281 L. Barrau-Dihigo, ‘Chartes de l’église de Valpuesta du IX au XI siècle”, Revue Hispanique, VII (1900), 274-390 orr.

Normalean -aga atzizkiak pluraltasun esanahia du, baina ez beti, antroponimoekin lotzen denean, esaterako. Adibide asko ez daude, baina gutxi ere ez dira, blog honetan badira ale batzuk, Opilluaga toponimoa bezala, honetan antroponimoa Lopillo izango zen.