Opilluaga toponimoa

 Berangoko toponimoa da Opilluaga, egun bi toponimo eratorriren bitartez ezaguna da, Opilluagabarri eta Opilluagazarra, biak baserriak.
Badira bi lekuko ez oso zahar batzuk, XVIII. mendekoak, Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII liburuan aurkituak:

Opilluaga [N, TO]
Opilluaga (la casa de), Berango, a.1796, FogVizcayaMs.
Opilluaga (la caseria de), Berango, a.1745, FogVizcayaMs.

Toponimoaren analisia egiteko, banaketa egin beharra dago, hau da, opillu- + -aga, azken hau atzizki ezaguna da. Baina hasierako zatia ezezaguna da, aldaketa bat gertatu zaio eta horrela, zati hori oso ilundu da. Disimilazio bat izan du, albokoena, hain zuzen, l-ll zegoen hasieran eta gero bokal arteko ll baino ez da geratu. Disimilazio hori ez da ohikoa baina ale batzuk badira, esaterako okelu hitzaren jatorriaz Orotariko Euskal Hiztegian jasoa dena:

Etim. De lat. (medieval) locellus (> vasc. okelu).

Beraz, atzeranzko urratsa egin eta *Lopillu izango genuke, antroponimo hipokoristikoa, Lope + -illu atzizkiaz egina, P. Salaberriren Izen ttipiak euskaraz liburuan aipatua, 129. or.:

– Lopiello (Lope): Lopieillo de Parra (Cascante, 1353, Ur., 1961: 171).
– Lopillu. Elgorriagako Lopilluarena (1558), Lopillurena (1569), Lopillu (1571), Topílluà (egun) oikonimoaren oinarrian dago (Iñigo, 1996: 493). Herri berean Lopillu lurra leku izena ere azaltzen da, 1571n (ibid., 202).

Azken lekuko toponimiko hauetan, hasierako albokoa gorde da, Bizkaiko toponimoan ez bezala.