Luperdika izeneko basoa dago Zeberion, Bizkaian. Lekuko zaharrik ez baina, antza, toponimo ia ez da aldatu sortu zenetik, aspalditik.
Aldaketa bakarra gertatuko zen toponimoan, hasierako silabaren bokalismoaren kontuan hartu gabe, u-a > u-e bokal asimilazio ezaguna. Fenomeno hau zenbait hizkeratan ezaguna da, eta euskal testuetan adibideak badaude XVII. mendetik hona. Hori jakinik, aurreko aldaera *Lupardika izango zen, eta horrek lotura ematen digu blog honetan aztertutako beste toponimo batekin, eta hau Lupardo litzateke, Leopardus antroponimotik sortua. Luperdika toponimoari atzizki bat gehitu zitzaion, egun ezaguna den -ica atzikia, latin jatorrikoa.
Mostrando entradas con la etiqueta Leopardus. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Leopardus. Mostrar todas las entradas
sábado, 20 de junio de 2020
sábado, 23 de marzo de 2019
Lupardo toponimoa
Bizkaiko Ugao herriko auzoa, Lupardo.
Lekuko zaharrenen artean badaude Colección Documental del Archivo Histórico Municipal de Bilbao (1300-1473) liburuan. Zaharrena, donna Yra Saez de Lupardo, 50. agiria, 1402. urtekoa. Bestea beranduagokoa da, baina toponimoaren inguruaz luze dihardu, 1457. urtekoa, 84. agiria:
"E do por termino a la dicha Villanueba de Miraballes esto que aqui se sigue: el comienço do se junta el arroyo de Açordoyaga con la agua mayor de Aldanondo; e dende por el arroyo arriba a la ferreria de Açordoyaga, en manera que la ferreria finque de dentro de los mojones; e dende por el arroyo arriba a Gurdesaran; e dende adelante a la fuente de Pagasarri; e dende por la esquina adelante a Olaluçeta; e dende a çima de Ochandiano, por el çerro arriba; e dende derecho por la esquina a Vrriberriastegui; e dende pasar la agua mayor a la casa que fue de Sancho Sanches de Arana, que es en Lupardo; e dende por la ribera del agua a do pasan los carros en derecho de Arrigorriaga"
Hiru mende geroago badaude lekuko ugari Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII liburuan:
"Lupardo [N, TO]
Lupardo (barrio de), Arrigorriaga, a.1704, FogVizcayaMs.
Lupardo (la casa en el varrio de), Arrigorriaga, a.1798, FogVizcayaMs.
Lupardo (uarrio de), Arrigorriaga, a.1796, FogVizcayaMs.
Lupardo (uarrio de) [Miraballes (uilla de)], Miraballes, a.1798, FogVizcayaMs.
Lupardo (varrio de), Miraballes, a.1745, FogVizcayaMs.
Lupardo_Zavaletta (uarrio de), Arrigorriaga, a.1796, FogVizcayaMs.
.
Lupardo [N, NO]
Lupardo (Juan de Asua) [Arrigorriaga (las casas abecindadas a)], Miraballes, a.1704,
FogVizcayaMs.
Lupardo (Juan de) [Arrigorriaga (las casas abecindadas a)], Miraballes, a.1704, FogVizcayaMs.
Lupardo (Juan de) [Lupardo (barrio de)], Arrigorriaga, a.1704, FogVizcayaMs."
Lupardo ez da aldatu azken 600 urteetan eta, beharbada, beste urte asko eman zituen aldatu gabe. Beraz, beste aldaerarik ez dago eta analisia hasi behar da Lupardo izenetik bertatik. Euskarazko hiztegian begiratu eta egokirik aurkitu ez, baina antroponimia zaharra aztertu eta cognomen latinen artean bada bat, ederki egokitzen dena, Leopardus. Erdi Aroko antroponimian ere ez da ezezaguna, nahiz eta euskal lurraldean lekukorik izan ez.
Leopardo zaharrago batetik, lehenik hasierako eo > o eta ondoren aldatu zen, egungo aldaera eskuratuz eta azkenean horrela geratuko zen, gutxienez azken 600 urteetan.
Antroponimoaren etorrera ezezaguna da, ez du lekukorik utzi, Ugaoko toponimoaz gain. Lehen idatzi bezala, latinean ezaguna zen eta hurrengo mendeetan ere erabilia izan zen ondoko erromantzeetan.
Lekuko zaharrenen artean badaude Colección Documental del Archivo Histórico Municipal de Bilbao (1300-1473) liburuan. Zaharrena, donna Yra Saez de Lupardo, 50. agiria, 1402. urtekoa. Bestea beranduagokoa da, baina toponimoaren inguruaz luze dihardu, 1457. urtekoa, 84. agiria:
"E do por termino a la dicha Villanueba de Miraballes esto que aqui se sigue: el comienço do se junta el arroyo de Açordoyaga con la agua mayor de Aldanondo; e dende por el arroyo arriba a la ferreria de Açordoyaga, en manera que la ferreria finque de dentro de los mojones; e dende por el arroyo arriba a Gurdesaran; e dende adelante a la fuente de Pagasarri; e dende por la esquina adelante a Olaluçeta; e dende a çima de Ochandiano, por el çerro arriba; e dende derecho por la esquina a Vrriberriastegui; e dende pasar la agua mayor a la casa que fue de Sancho Sanches de Arana, que es en Lupardo; e dende por la ribera del agua a do pasan los carros en derecho de Arrigorriaga"
Hiru mende geroago badaude lekuko ugari Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII liburuan:
"Lupardo [N, TO]
Lupardo (barrio de), Arrigorriaga, a.1704, FogVizcayaMs.
Lupardo (la casa en el varrio de), Arrigorriaga, a.1798, FogVizcayaMs.
Lupardo (uarrio de), Arrigorriaga, a.1796, FogVizcayaMs.
Lupardo (uarrio de) [Miraballes (uilla de)], Miraballes, a.1798, FogVizcayaMs.
Lupardo (varrio de), Miraballes, a.1745, FogVizcayaMs.
Lupardo_Zavaletta (uarrio de), Arrigorriaga, a.1796, FogVizcayaMs.
.
Lupardo [N, NO]
Lupardo (Juan de Asua) [Arrigorriaga (las casas abecindadas a)], Miraballes, a.1704,
FogVizcayaMs.
Lupardo (Juan de) [Arrigorriaga (las casas abecindadas a)], Miraballes, a.1704, FogVizcayaMs.
Lupardo (Juan de) [Lupardo (barrio de)], Arrigorriaga, a.1704, FogVizcayaMs."
Lupardo ez da aldatu azken 600 urteetan eta, beharbada, beste urte asko eman zituen aldatu gabe. Beraz, beste aldaerarik ez dago eta analisia hasi behar da Lupardo izenetik bertatik. Euskarazko hiztegian begiratu eta egokirik aurkitu ez, baina antroponimia zaharra aztertu eta cognomen latinen artean bada bat, ederki egokitzen dena, Leopardus. Erdi Aroko antroponimian ere ez da ezezaguna, nahiz eta euskal lurraldean lekukorik izan ez.
Leopardo zaharrago batetik, lehenik hasierako eo > o eta ondoren aldatu zen, egungo aldaera eskuratuz eta azkenean horrela geratuko zen, gutxienez azken 600 urteetan.
Antroponimoaren etorrera ezezaguna da, ez du lekukorik utzi, Ugaoko toponimoaz gain. Lehen idatzi bezala, latinean ezaguna zen eta hurrengo mendeetan ere erabilia izan zen ondoko erromantzeetan.
Suscribirse a:
Entradas (Atom)