Toberagina toponimoa

Behin baino ez da agertzen toponimo hau, Durangon bazegoen eta lekukoa XVIII. mende bukaerakoa da. Lekuko bakarra Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII liburuan bada:

Toberaguina [N, TO]
Toveraguina (la casa nombrada de) [Ermodo (uarrio de)], Durango, a.1796, FogVizcayaMs.

Behin bakarrik agertu bada ere, toponimoaren esanahia nahiko argia da, nahiz eta Orotariko Euskal Hiztegian ez agertu. Baina bi sinonimo agertu dira, toberagile. "Toberero, el que fabrica toberas" eta toberari. "Toberero, el que fabrica toberas", bietako iturri bakarra Larramendiren hiztegia da. Beraz, bi hitz horiei beste bat gehitu beharra dago, toberagin. Bere egitura tobera izena eta -gin atzizkia, egiletasuna adierazteko, "toberak egiten dituena".
Toberagina toponimoaren bitartez toberagin hitza berreskuratu dugu eta toponimoa azaldu, burdinolen garrantzia berriro agerian geratzen dela.