miércoles, 17 de diciembre de 2025

Zanpadura toponimoak

 Ataungo toponimoetan bost dira Zanpadura oinarria dutenak:

Zanpadurako errekea
Zampadurako errekea: (= la regata del zampeado).
    Izaera: erreka
    Kokalekua: Saratxamendi
    Erreferentzia: 21. karp. 206. zk. 8418 erreg.

Zanpadurako ikauna
Zampadurako ikaune: (= el vado de zampeado).
    Izaera: ikarauna
    Kokalekua: Saratxamendi
    Erreferentzia: 21. karp. 365. zk. 8591 erreg.

Zanpadurako iturria
Zampadurako iturrie: (=la fuente de Zampeado). El zampeo se utiliza para construir caminos en sitios flojos y sobre todo cubiertos de agua. Colcocan maderos como para construir puentes y cubren por encima con una capa de brezos y tierra. “Zampadurea, bidea eiteko egurrek bota luzeetara, zubie eiteko bezela, eta gañetik bete txillar ta lurrekin” (= prado de (=la casa) Eskisabel).
    Izaera: iturria
    Kokalekua: Marumendi
    Erreferentzia: 15. karp. 120. zk. 6664 erreg.

Zanpadurako luizi haundia
Zampadurako luizi aundie: (= el aluvión grande del zampeado). El aluvión ocurrió a fines del siglo XIX.
    Izaera: luizia
    Kokalekua: Saratxamendi
    Erreferentzia: 21. karp. 354. zk. 8580 erreg.

Zanpadurea
Zampadurea: (= el zampeado). 1832 “desde el paraje llamado Zampadura hasta la casa del expresado Aldasoro”.
    Izaera: aurkintza
    Kokalekua: Urrinokoiz
    Erreferentzia: 17. karp. 126. zk. 7350 erreg.
Zanpadura hitza ez da agertzen Orotariko Euskal Hiztegian, baina lotura izan daiteke zanpatu aditzarekin, honen lehen adiera ongi egokitzen delako:
zanpatu.
1. (G-bet, AN-5vill, L-ain, BN; Lar, VocCB , H; -ph- VocBN, H) Ref.: A; Caro CEEN 1973, 227 .
Aplastar (sentidos prop. y fig.); pisar. "Chuchurrar", "despachurrar" Lar. "(FSeg), apelmazar, calcar con los pies" A. Cf. VocNav s.v. zampiar.
Azalak zanpatu, mamiak miaztu, loreak usandu. Izt C 165. Lurrik ez du zanpatzen / txoriyak añian. Bil 47. Santuen imajiñak erabilli zituan lotsagabekiro, ostikopean zanpatuaz. Zab Gabon 95. Ematen zaizkate bariak pusketan, eta karakolak zanpatuta. Sor Bar 63. Zanpatzen da almerizean binagretan eta urtan egon dan ogi tostada bat. Cocinan 16. Nola zanpatzen duten umantak / oñ-alki galant ederra, / beren azaiñak zanpatu zuten / eriotz zital okerra. AB AmaE 102.
[...]
Sarrera horretan lotura proposatzen da Nafarroako zampiar erdal aditzarekin eta Ataungo toponimoen sarreretan zampeo, zampeado hitzen aipuak daude. Gaztelaniaz ezagunak dira zampear eta zampeado hitzak, eta bere jatorria. Euskaraz ere zanpa hitza bada eta adieren artean bada esanguratsua dena:
ZANPA-ZANPALARI.
(Lo) que pisa, aplasta continuamente.
Tolara-zanpalari / ardo-lorez jantzi, / zanpalari gogotsu, / zanpa-zanpalari. Gand Elorri 105. 

No hay comentarios:

Publicar un comentario