Totasoro toponimoa

 Ataungo baserri honetaz lekuko bakarra dago, XX. mendeko bigarren erdialdekoa, Iñaki Linazasororen Caseríos de Guipúzcoa izeneko liburuan:

TOTASORO (desh.) San Martin ballara, Ataun

Toponimoa dagoen bezala erraz analizatzekoa da, bi elementu lituzke, oinarrian Tota antroponimo emakumezkoa eta bigarren elementua soro hitz arrunta litzateke, toponimian oso ohikoa. Tota antroponimoak aztarren ugari utzi ditu Erdi Aroko euskal antroponimian, baita toponimian ere, eta aztarrenetako bat litzateke blog honetan aztertutako Totamendi toponimoa.
Tota antroponimoaz, Mitxelena Nombres vascos de persona laneko zatia:

Dota, Tota Toda: ama dota, Dota munoco, Tota Çauala Iranzu, Tota Chiquyrra, Tota de Muniain Pampi. 1350, dim. Totacoje (-je = xe) RS 306, traducido por Totica. La forma con la sorda interior conservada es naturalmente frecuente en fechas más antiguas: andre tota semenoyz, Tota de Biota Arigita, La Asunción de la Santísima Virgen y su culto en Navarra 19 n., año 1181.

Eguneraketa (2024-03-22):
Toponimoak lekuko gehiago baditu, baita toponimo eratorri batzuk, Totasorobarrena, Totasoroko bordea eta Totasoroko oilategia. Toponimo hauek daude Euskaltzaindiaren Ataungo toponimia sailean, Totasoro sarreran:

Totasoro
Totasoo: (= sembradío argomal). 1619 “dos heredades en el término de Ydoiçabal llamado Totasoro”. 1631 “pieza sembrada…en el Termino llamado Otasoro”. 1732 “obra de cantería…en la casa Borda de Totasoro”.

Totasorobarrena
Totasoo barrena: (= el término inferior de Totasoro, sembradío argomal). 1816 “argomal de “Toasoro barrena”.

Totasoroko bordea
Totasooko bordea: (= la borda de Totasoro).

Totasoroko oilategia
Totasooko ollateie: (= el gallinero de Totasoro). Fue construido en 1889.

Lekuko zaharrena Totasoro (1619) da. Bide batez, paragrafo horretan ematen den azalpena Otasoro aldaeran dago oinarritua, baina kontuan izanik lekuko zaharragoak eta berriagoak, hobestekoa da Tota + soro egitura eta sarreran eskainitako etimologia.

Totamendi toponimoa

 Totamendi izeneko tontor bat dago Donemiliagako herrian, Araban. Lekuko zaharrik ez dago baina, aldaketarik gertatu ez bada, toponimoa erraz aztertzekoa da, Erdi Aroko antroponimia ezagututa.
Toponimoak bi elementu lituzke, Tota antroponimo emakumezkoa eta mendi. Azken hau hitz arrunta da baina Tota ez da hain ezaguna, aspalditik galdu zelako. Euskaltzaindiaren EODA onomastika basean informazioa dago Tota antroponimoaz:

Tota
Izen usua Erdi Aroan. 842an Antso Gartzeitz erregearen emaztea honela deitzen zen. 1111n Leiren agertzen da ('Tota, filia de dona Auriola') eta 1254an Iruñeko Nabarreria burguan. XIV. mendean maizxko aurkitzen dugu Nafarroan. Aldaera: Dota. Honen Totakoxe hipokoristikoa, Totica itzultzen dena, 1596ko Refranes y Sentencias-en ageri da.

Totamendi toponimoaren bitartez beste lekuko bat gehitzekoa da, hau toponimikoa, eta Arabako lurretakoa.