martes, 30 de abril de 2019

Agirleta toponimoa

Agirleta toponimoa Bilbokoa da, Artxandatik sortaldera, Zamudioren mugaldean. Lekuko zaharrik ez badago ere, analisia ez da batere zaila, kontuan hartuz gero aldaketa bat gertatu zela, dardarkariaren disimilazioa, hau da, rr > rl. Aldaketa hau ez da ohikoa baina ale batuzk badira, adibidez, gerla 'gerra'. Beraz, zaharragoa *Agirreta litzateke eta orduan azterketa nahiko erraztuko zen, alde batetik agirre, eta bestetik -eta atzizkia.
Mitxelenaren Apellidos vascos liburuan, nahiz eta sarrerarik ez izan, agirre hitza aipatua da, eta baita bere esanahia ere:
"23. — (h)aize «viento»: Aizaguirre (Guip., 1782), Ayçaguer, Eizaguirre, Izaguirre, top. Aizaguerria (Pamplona, 1574). Aunque Vinson (RIEV III, 353) opina que Haiçaguerri significa «roca descubierta», su primer elemento es, según toda probabilidad, (h)aize «viento»: cf. ronc. aireager «lugar expuesto al viento». Téngase también en cuenta el carácter de otros determinantes de -agerre, agirre como egoa «(viento) sur», eguzki «sol», ip(h)ar «(viento) norte», etc. «El apellido español Eizaguirre no es sin duda otra cosa que una variante de las formas Ayçaguer y Eyçaguer que encontramos en Francia» (Gavel, Ph. b., 39). Además ap. Aiceburu y acaso alguno de los incluidos bajo (h)aitz."
Beraz, agirre 'leku agerikoa' litzateke eta horri -eta atzizkia gehitu zitzaion, leku horren zabaltasunaren edo handitasunaren adierazlea.

No hay comentarios:

Publicar un comentario