Marta emakumezko antroponimoaren erabilpena luzea izan da, Erdi Aroko lekukoak badira eta egun ere ezaguna da. A. Irigoienek bere Pertsona izenak euskaraz liburuan izen honetaz hainbat informazio jasotzen du:
"1.115. MARTHA (176): Leiçarraga-k Martha darabil, “S. Lvc”, X, 38, [...] Ezin ontzat har daiteke Arana Goiri-k egiten duen bereizketa: Marta gizonezkoentzat, eta Marte emakumezkoentzat, nahasterako baino ez baitu balio (177), Saindu-izena: Santa Martha.Marta izenaren jatorriari buruzko datuak J. Viejoren La onomástica asturiana bajomedieval, 449-450. or.:
Ikus XIV menderako MARTHA Nafarroan: Martha Rutico, (1366, PN-XIV, F.Sang., 454 orr), Gallypienço-n.
Ikus baita-ere Santa Marta hagionymoa XIV menderako Nafarroan: El Ualeijo de la Puerta de Santa Marta, (1350, PN-XIV, L.Mon.Est., 336 orr), Viana-n.
————————
176 Leiçarraga: “Martha, incitaçalea, prouocaçalea”, 1199 orr. (Testamentv berrian diraden icen propri Hebraico eta Greco batzuén declarationea).
177 Obr. Compl., “Lenengo egutegi bizkattarra 1898”, 1443 orr."
"Marta (f.)Toponimo honetan argi geratzen da etimologiaren ezagutza soilaz ezin jakin noiz sortua den, joan den milurteko edozein mendetan izango ziren Marta izena zuten emakumeak. Beraz, Lizartzako toponimo honen sorrera data ezagutzeko ezinbestekoak lirateke lekuko zaharrak.
[...] Origen: Nombre de origen arameo-siriaco difundido a través de una forma grecolatina MARTHA, MARTA (Forcellini 6, 222-223).
Pese a su temprana constatación en latín, la difusión del empleo antroponímico de Marta en el occidente europeo debe ponerse en relación con el culto cristiano, al que se vincula desde el personaje evangélico Santa Marta de Betania, hermana de María Magdalena y Lázaro y discípula de Cristo, a la que se suman con posterioridad otras santas homónimas, entre ellas la siria vinculada a Santa Susana, con culto en la vecina diócesis de Astorga desde, al menos, el siglo X (BiblSanctorum 8, 1202-12 19; Piel 1949: 347-348)...."
No hay comentarios:
Publicar un comentario