martes, 10 de julio de 2018

Txakarrenea toponimoa

Hondarribiko baserrien artean bazen Txakarrenea izenekoa. Informazioa Onomasticon 23: Hondarribiko toponimia liburukoa, 826. orr.:
"Txakarrenea
Kontzeptua: Baserria
Iturriak: 1787: chacarrenea B-2-II-1-1
1857: Chacarranéa Nomen. (42. or.)
1876: Chacarranea / Chacarrenea Reg. 14 (131. or.)
1893: Chancarrenea(?) Reg. 28 (208. or.)
1916: Chacarrenea D-7-1-8
1945: Chacarrenea Amil. (301. or.)
1986: Txakarrenea Ond. (155. or.)
1988: Zakarrenean Hon. 26 (2. or.)
1992: Txakarrenea Hon. 46 (17. or.)
Ebakera: 1992: Txakarrenia Sabino Larzabal
1992: Txakarrenia Domingo Olazabal
1992: Txakarrenia Jose Alkiza
1992: Txakarranea Ignacio Manterola
Kokagunea: 41.50.5
Oharrak: “camino carretil público de Chacarrenea” D-7-1-8. “desaparecidos o en ruinas” Por. VIII".
Toponimo eratorriak: Txakarreneko erreka eta Txakarreneko estrata, aip. lib. 827. orr.
Lekuko zaharrenak 200 urte baino gehiago baditu, dirudienez toponimoa oraindik analizatzeko egoeran dagoela. Blog honetako beste zenbait toponimo bezala, Txabalonia eta Tizunenea adibidez, hauek ere baserriak, oinarrian jabearen izena, antroponimoa aurkitu ahal da. Txakarrenea izenaren oinarria txakar litzateke, Erdi Aroko onomastikan izengoiti bezala agertzen dena, behin gutxienez:
Pedro de Birisquieta, dicho Chacarra, 106. agiria, 1514. urtekoa, Archivo Foral de Bizkaia. Sección Judicial. Documentación Medieval (1284-1520) liburuan.
Txakarra izengoitia Hondarribiko toponimoaren oinarria izan liteke, baina, zer zen Txakarra? Hiztegian bada txakar, eta sarrera honetan adierazten dute izengoitia bezala bazegoela Eibarren. Horretaz gain, bada zakar izenondoa, eta hori izan liteke txakar izengoitiaren jatorria, z- > tx- palatalizazio adierazkorraren bitartez.
Toponimo honetako hari guztiak ezagunak gertatu dira, hasi zakar izenondotik, jarraitu txakar izengoitiarekin eta bukatu Txakarrenea toponimoan.

No hay comentarios:

Publicar un comentario