martes, 28 de agosto de 2018

Otxanda toponimoa

Donostiako toponimoa izan da hainbat mendetan. Lehenengo lekukoa 1775. urtekoa litzateke, eta agerpen hori Ochanda bezala idatzia izan zen Proyecto de ereccion de tres iglesias antemurales en San Sebastian. Hacia 1775 izenburuko lanean, Luis Murugarren egilea, BAP, 1980, 392. or.
Geroko informazioaren iturria Donostiako toponimia, 1995. urteko lana izan da, dirudienez garai hartan oraindik bazela Otxanda izeneko etxea
"*OTXANDA: Ochanda (1814-1851, O.P.A., H-622, 47 r.), Ochanda (1841, casa, D.U.A.-B-10-II-362-2), Ochanda (1860, D.U.A.-D-7-1-P.), Ochánda (20) (1862, casa, D.U.A.-D-7-1-1), Ochanda (1864, Casa de labor, N.P.G., 68 orr.); Otxanda (1989, D.U.T.B.). 64-13-3, m".
Etxe izena izanik, normalean antroponimo bat zuten eta gehienetan atzizki bat, -(r)en + -a, hainbat aldaeratan aldatua. Toponimo honetan, baina, ez dago holakorik eta antroponimo hutsa da toponimo bihurtutakoa, blog honetan behin eta berriz agertutakoak, Liketi eta Gendul bezala.
Otxanda izenari buruz, hona Mitxelenak Apellidos vascos liburuan idatzia:
"510. —Otxanda fem. de Otxoa: Doxandabaratz (Usandevaras, Usandivaraz), Ochandategui, Oxandaberro. El suf. -(a)nda es el mismo de oillanda «polla», de oillo. Una forma masc. en -o, debida sin duda a influencia románica, en Ochando: Oggando de Villa Porchera (CSM 174, 1055), etc.".
Blog honetako iritzia bestelakoa da, baliteke garai batean Otxanda izatea Otxoa-ren kidea emakumeak izendatzeko, baina ziurrenik lehenagoko bikotea Otxando-Otxanda izango zen. Baina Otxando-ren lekuko ez oso ugariek (guztira hamaika baino ez dira) erakutsiko lukete bazela alde batetik Otxoa, gizonezkoa eta bestetik Otxanda, emakumezkoa, biak estuki loturik eta azkenean Otxoa-Otxanda bikotea finkatu zen. Gero, biak itzali ziren, Otxando itzali zen bezala.

No hay comentarios:

Publicar un comentario