viernes, 25 de junio de 2021

Martizkonea toponimoa

 Martizko Lezoko baserri bat da.
XX. mendeko bigarren erdialdeko lekuko bat dago Iñaki Linazasororen Caseríos de Guipúzcoa izeneko liburuan:

MARTIZKONEA (prop.)
Toponimoaren lekuko zaharrik ez izateak analisia zailago egin dezake, baina oraindik ere nahiko egitura argia du, oinarrian *Martizko hipokoristiko ezezaguna eta ondoren -(r)en + -a, jabetza adieraztekoak. Nahiz eta hipokoristiko hori ez izan, badago beste bat oso antzekoa dena, aldaketa txiki batekin, Martisko, P. Salaberriren Izen ttipiak euskaraz liburuan erakutsia, 185. or.:
Martisko, Martixko (Marti-tik; Martixa-tik ere abia gintezke, apika. Honela izatekotz atzizkia –ko hutsa dela pentsatu behar genuke. Kontuan har Matxis ere bazela, eta aztergai dugun oinarrian *Martis + -ko ere egon daitekeela. Cf. Perus / Peruste): Martisco de Ardos (Oiar.al., 1475, C. & C. & G., 1997, 62, 35. or.), Martisco de Arcos, Martisco de Asme (Oiar.al., 1490, ibid., 81, 99. or.), Martisco de Villaviciosa (Pasaia, 1556, Elortegi, 1992: 45), Martixco (Zier., 1970: 365).
Antroponimo honen analisirako aukerak badaude, baina eratorri kopuruaren aldetik, Marti + -sko izan daiteke egokiena. Dena den, badago ezberdintasun txiki bat, frikaria. Ziurtasun gehiago izateko toponimoaren lekuko zaharragoak beharrezkoak lirateke, baina beharbada hiperzuzenketaz gertatutako aldaketa genuke. Ezaguna da herskari aurrean frikarien neutralizazioa errazagoa dela eta hori buruan izanik, hiztunek *Martiskonea jatorrena zena aldatutzat hartu eta 'zuzendu' zuten Martizkonea sortuz. Badira beste aukera batzuk, bai honek ederki azaltzen du gertaturiko aldaketa.
Marti antroponimoaren eratorriekin sortutako hipokoristikoak ez dira gutxi eta blog honetan batzuk aztertuak izan dira, Martiku eta Martikuena toponimoak bezala.

No hay comentarios:

Publicar un comentario