martes, 11 de abril de 2023

Azkonabi eta Azkonabieta toponimoak

 Azkonabi da Bizkaiko Ea herriko baso bat. Azkonabieta toponimoa Bizkaian eta Gipuzkoan dago. Markina-Xemeinen baserri bat da eta Elgetan, Gipuzkoan, mendi bat.
XVIII. mende bukaerako lekuko bat dago Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII izeneko liburuan:

Azconabieta [N, TO]
Azconabieta (la casa de) [Barinaga (cofradia de)], Marquina, a.1796, FogVizcayaMs.
Lekuko zaharragoak daude Dokuklik web-gunean, Euskal Autonomi Erkidegoko eliza-agiriak biltzen dituen lekuan. Agiri hauek dira, jaio, ezkontza eta heriotza agiriak. Azkonabieta deitura agertzen da, baina oso lekuko gutxirekin:

Azkonobieta, aldiz, askoz lehenagokoa da, eta lekukoak ere askoz ugariagoak dira:

Dirudienez, bokal disimilazio bat gertatu da, o-o > o-a eta gainera, aldaketa erraztuko zen toponimo berria ere hiztunentzat ulergarria zelako.
Toponimoak hiru elementu lituzke, azkon, hobi eta, azkenik, -eta atzizkia. Interesgarria da azkon izena, Bizkaian zein Gipuzkoan azkonar aldaera ohikoa delako. Euskaltzaindiaren Euskararen Herri Hizkeren Atlasa (EHHA) ikusi eta azkon hitzaren banaketa geografikoa hauxe da:

Beraz, toponimo hauek arkaismoak dira eta egoera zaharrari eusten diote, garai batean orokorra izango zen azkon hitza baina gero sartaldean azkonar sortu zen eta lurralde horretan nagusitu zen.

No hay comentarios:

Publicar un comentario