jueves, 4 de enero de 2024

Olanditxone toponimoa

 Olanditxone da Oiartzungo baserri bat. Informazio gehiago dago Oiartzungo toponimia liburuan, 249. or.:

Olandretxone. Baserria.
Ergoieni dagokio; Elizaldetik Ergoienera doan errepidearen ondoan dago. Dokumentuetan forma diferenteak agertzen direnez, grafia zuzenari buruz zalantza dago.
Zaharrenak Olandretxone dira (1802, 096T; 1826, OGPAR Lib H 594 Fol 58; 1827, OGPAR Lib H 594 Fol 72; 1828, OGPAR Lib H 594 Fol 80 Vto; 1841, OGPAR Lib H 343 Fol 20; 1841, OGPAR Lib H 343 Fol 24). Olandetxone (1831, OGPAR Lib H 594 Fol 109) forman -r- galdu egiten dela dirudi. Eta azkenean, XIX. mendearen amaieran -e- letra -i- letran eraldatzen da Olanditxone (1883, OUA B/3/II/9/5; 1894, OUA B/3/II/24; 1940, OUA 0674-04) forma emanez. Gaur egun ahozko forma Olanditxone da.
Toponimoak bilakaera bitxia izan du, Olandretxone > Olanditxone, hau azaltzeko ez da arau fonetikorik, litekeena da toponimoaren elementuen ezagutza galduko zela eta herri etimologiaz berreraiki zuten, ulergarriago eginez. Toponimoaren bukaeran ohikoa den -(r)en dago, apur bat aldaturik, inguru hartan gertatu ohi den bezala. Geratzen dena oinarria da, *Olandretxo, bukaeran -txo atzizki txikigarria dago eta aurrerago, olandre hitza, lekukotza oso urria duela:
olandre.
olandre, olandra (V-m ap. A). "Mujer corpulenta y sólida; litm., señora de ferrería" A.
Azkuek azaldu bezala ola + andre > olandre, gizonezkoen hitza olajaun da, askoz ezagunagoa eta Olajaunbaso toponimoaren oinarria.

No hay comentarios:

Publicar un comentario