Txapiñene toponimoa

 Txapiñene da Donostiako baserri baten izena. XIX. eta XX. mendeetako lekukoak daude Donostiako toponimia izeneko lanean:

*TXAPIÑENEA: Chapiñene (36) (1862, casa, D.U.A.-D-7-1-1); Txapiñene (1989, D.U.T.B.). 64-7-5, m.

XVIII. mendearen bukaerako lekuko zaharrago bat dago, aurreko lanean aipatu gabea, Proyecto de ereccion de tres iglesias antemurales en San Sebastian. Hacia 1775 izenburuko lanean, Luis Murugarren egilea, BAP, 1980, Chapinenea.
Toponimoaren egitura ezaguna da, bukaeran -(r)en + -a daude, nahiz eta artikulurik ez agertu. Arazo nagusia oinarrian izan zitekeen, euskaraz bada txapin izeneko oinetako mota bat:

1 txapin.
(V-ple-m, G-goi, BN-baig; Lar), xapin (L-côte, BN-baig; SP (-iñ), Dv, H), xapino (AN-gip-5vill, B, BN, Sal), txapi (AN; Lcc, Lar in Aq 1415), tapin (BN-lab), tapia ((det.).H), ttapia, tzapuin (AN-ulz), sapin (Deen I 327 <sapinia>), zapino (L-sar, B; VocB ), xapio. Ref.: A (txapin, xapin, txapi, tapin, zapino); Iz Ulz (tzapuin); Izeta BHizt2 (xapin, zapino).
"Chapín" Lcc, Lar. "Chapinero, txapia egiten deuena" Ib. "Xapiñak, chaussons, galzoinak" SP. "Calcetín" Deen I 327. "Paños de las abarcas" Lar in Aq 1415. "Chaussure d'interieur, faite de lisières de drap" Dv. "Chaussure en laine" H. "Chapín. Tapiak jauntzi ditu aneak elhurte haundi huntan, el hermano se ha calzado los chapines en esta gran temporada de nieve" A. "Escarpín, calzado interior, de estambre u otra materia, para abrigo del pie" Ib. "(AN-gip-5vill, BN) paños para calzar las abarcas" Ib. "Zapino (L-sar, B), chapín, media corta que llega hasta el tobillo" Ib. "Tzapuñek, los calcetines de lana. Bi tzapuiñ pare, dos pares de calcetines de lana" Iz Ulz. En zonas guipuzcoanas, al menos, se emplea para referirse a las zapatillas de casa. Cf. VocNav s.v. zapino.

Toponimoa azaltzeko, beharbada izengoitia izan zitekeen, baina ziurrenik txapin erabili zen zapata mota honen egilea izendatzeko, metonimiaz. Antroponimoez gain, badira etxe izenetan lanbide izenak, hala nola Kapagindegi eta Toberagina toponimoak, biak lanbide zaharrak eta galduak. Txapiñene toponimoan ez zaigu lanbide izena zuzen heldu, baina bai eginiko gauzarena.