miércoles, 19 de julio de 2023

Duña toponimoa

 Duña da Garaiko bazter-auzo bat. Toponimo eratorri batzuk badira, herri berean: Duñabeitia, Duñaurresti eta Duñaiturria baserriak. Gainera, bada Duñarrieta izeneko pinudia.
XVIII. eta XIX. mendeetako lekuko ugari daude Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII izenburuko liburuan:

Dueña Beitia [N, TO]
Dueña_Ueytia (la casa de), Garay, a.1704, FogVizcayaMs.
Dueñaveitia (la casa de), Garay, a.1876, FogVizcayaMs.
Duiña_Veytia (la caseria de), Garay, a.1745, FogVizcayaMs.

Dueña Beitia [N, NO]
Dueñaveitia (M(a)r(ti)n de) [Dueñaveitia (la casa de)], Garay, a.1876, FogVizcayaMs.
Duiña_Veytia (Juan de) [Duiña_Veytia (la caseria de)], Garay, a.1745, FogVizcayaMs.
Duna_Veytia (ynquilino) (Juan de) [Vaquijano (cofradia de)], Yurreta, a.1745, FogVizcayaMs.
Duñabeytia (Pedro de) [Ortuburu (barrio de)], Elorrio, a.1704, FogVizcayaMs.
Duñaveittia (Pedro de) [Orttuburu (la caseria de)] [Urquizuaran (barrio de en la cofradia
de Gacetta)], Elorrio, a.1876, FogVizcayaMs.
Duñaveytia (ynquilino) (Martin de) [Vaquijano (cofradia de)], Yurreta, a.1745, FogVizcayaMs.

Dueña Iturri [N, TO]
Dueña_Yturri (la casa de), Garay, a.1704, FogVizcayaMs., a.1876, FogVizcayaMs.
Duiña_Yturri (la caseria de), Garay, a.1745, FogVizcayaMs.

Dueña Iturri [N, NO]
Dueña_Yturri (Pedro de) [Dueña_Yturri (la casa de)], Garay, a.1704, FogVizcayaMs.
Dueña_Yturri (ynquilino) (Dom(ing)o de), Garay, a.1745, FogVizcayaMs.
Duña_Yturri (ynquilino) (Juan de) [Goivria (cofradia de)], Yurreta, a.1745, FogVizcayaMs.

Dueña Urrusti [N, TO]
Duiña_Vrrusti (la caseria de), Garay, a.1745, FogVizcayaMs.
Ikus daitekeenez, lekuko askotan Dueña aldaera dago, beste gutxi batzuetan Duiña. Aurreko mendeetako lekukoak bilatu dira Dokuklik web-gunean, Euskal Autonomi Erkidegoko eliza-agiriak biltzen dituen lekuan. Agiri hauek dira, jaio, ezkontza eta heriotza agiriak. XVII. eta XVIII. mendeetako lekuko batzuk agertu dira:

Dueña deituraren lekukoak ere bilatu dira eta lekuko batzuk bildu dira, garai beretsukoak baina kopuru txikiagoan:
 
Lekukoak kontuan hartuz, litekena da Dueña > Duña bilakaera, jakinik euskaraz diptongo horiek arrotzak zituela. Araban bada Dueña toponimoa, Dueña antroponimotik sortua, Domina latinetik jasoa, honetan ere izen arrunta eta antroponimoa zen, gero gaztelaniaz izan zen bezala. Gizonezkoetan Duengo toponimoa dago, dueño hitzarekin lotura duena, latineko dominus izenean du jatorria.
Beraz, Dueña izena zuen emakume batek bere izena utzi zuen Bizkaiko Garaiko herrian.

No hay comentarios:

Publicar un comentario