lunes, 15 de abril de 2024

Txapaderne toponimoa

Txapaderne da Arabako toponimo bat, arkeologiarekin lotutakoa:

Arqueología. Yacimiento arqueológico al aire libre, en la sierra de Arkamo (Álava), cerca de la cima del monte Crucijadas, a 780 m s.n.m. Se han recogido numerosas piezas de sílex correspondientes al Calcolítico o la Edad del Bronce. Ref. «C. A. A.», 1987.
Toponimoaren bukaerak antz handia du blog honetan aztertutako beste toponimo batekin, Valdepadernarekin. Sarrera horretan Mikel Belaskoren aipua jaso genuen, Paternain toponimoaz ari zela, aztergai den toponimoarekin lotutakoak:
Menéndez Pidal cita un numeroso grupo de nombres de localidades en los que forma parte el citado nombre de persona [Paternus]: Paternoy y Paternué (Huesca), Villapadierna (León), Padierna (Asturias), Paderna (Lugo), Paterna (Almería, Huelva, Cádiz, Albacete), Padierno (Salamanca), Padiernos (Salamanca, Ávila), Paderne (Oviedo y Galicia, varios), Padiérníga (Santander), Trespaderne (Burgos) y Maderne (Santander). En Francia se encuentran Padern (Paternum en 805) y Pernes (Paternis 994) con el mismo origen.
Antroponimoa Paternus latinetik erromantzezko bilakaera jaso zuen, horregatik bokal arteko /d/. Baina toponimoak beste elementu bat izan zuen, hasierako txa- hori. Erdi Aroko antroponimian aita izena erabilia izan zen praenomen bezala, ponte izenaren aurrean, Mitxelenak bere Apellidos vascos liburuan azaltzen duen bezala:
20. —aita «padre»: Aytola. Puede verse en R. Menendez Pidal (Toponimia prerrománica hispana, 223 ss.) la abundancia con que aparece en documentos medievales hispánicos, especialmente castellanos, el nombre Eita (Aita), solo o generalmente precediendo a otro, así como su forma castellana Echa (Egga) y la falsa corrección Ecta (-ct- latino ha dado -ch- castellano): Eita Hoco, Eita Hacurio, Eita Azenari, Acta Fanni, Acha Vita, Eggavita Moriellez, Egga Lacine en el CSM, cf. Ama Nafarra, Ama Sarracinaz en el mismo cartulario (vasc. ama «madre»), Ama dota (= Tota, Toda), Lacarra 250.
Batzuetan toponimiara ere heldu ziren izen horiek, Atxamuño eta Atxamiku toponimoetan bezala, batean Munio antroponimoa dago eta bestean Domiku. Txapaderne toponimoan aferesia gertatu zen, hasierako bokala galdu zelako.

No hay comentarios:

Publicar un comentario