sábado, 27 de octubre de 2018

Txendoa eta Txendonea toponimoak

Hondarribiko toponimia liburuaren arabera, Txendoa izeneko etxea izan zen, 831. or.:
"Txendoa
Kontzeptua: Etxea
Iturriak: 1616: chendoa E-7-II-5-5 (6. or.)
1692: chendoa E-7-I-20-6 (11. or.)
1769: Chendoa E-7-I-74-1"
Eta Txendonea izeneko lekua, 832. or.:
"Txendonea
Kontzeptua: Lekua
Iturriak: 1889: Chenduenea Reg. 25 (193. or.)
1905: Chenduenea/ Chenduneabeco-erreca Reg. 25 (193. or.)
1945: Chenduenea Amil. (420. or.)
Kokagunea: 41.50.5?
Oharrak: Ik. Txendonebeko erreka".
Eta Txendonea izeneko baserria, 832-833. or.:
"Txendonea
Kontzeptua: Baserria
Iturriak: 1604: Chendoarena E-7-II-3-15 (3. or.)
1616: Chenduenea E-7-II-5-5 (1. or.)
1639: Chendonea Aktak 35 (24. or.)
1647: Chendoenea E-7-I-10-10
1738: Chendoanea (1. or.) / Chendoenea (2. or.) / Chenduanea (6. or.)
E-7-II-31-9
1764: Chendoenea E-7-I-71-3 (15. or.)
1769: Chendoanea E-7-I-74-1 (5. or.)
1876: Chenduarena Reg. 14 (152. or.)
1887: Chenduenea Reg. 23 (160. or.)
1945: Chendunea (147. or.)/ Chenduenea (150. or.) Amil.
Ebakera: 1992: Txendúnia Miguel Ugarte
1992: Txendúnia Miguel Iridoi
1992: Txendúnia Jose Arozena
1992: Txendunia / Txendunia goya J. Gonzalez
1992: Txendúnia Lorenzo Larretxea
Kokagunea: 41.50.5
Oharrak: “ques en el terminado del dho chiplau” E-7-II-3-15 (3. or.). “en el barrio de Santiago”
Reg. 23. Informatzaileek goikoari deitzen diote. Ik. Txendonegoia".
Ba ziren toponimo eratorri zenbait, Txendonebe, 833. or., Txendoneberri, 834. or. eta Txendonegoia, 834.
Txendoa eta Txendonea toponimoek oinarri bera izan zuten, *Txendo. Lehenengo toponimoa *Txendo + -a izango zen eta Txendonea, aldiz, *Txendo + -(r)en + -a. Kontuan izanik toponimoak etxe izenak zirela eta horrelakoetan antroponimoak ohikoak zirela, argi dago oinarri hori antroponimikoa dela, zehatzagoa izanez, hipokoristikoa, horregatik tx- hasieran. Abiaburua sendo adjektiboa izango zen, hortik *txendo eratorri hipokoristikoa. Sendo ezaguna da Erdi Aroko antroponimian, izengoiti gisa erabilia. A. Irigoienek bere Pertsona izenak euskaraz liburuan, Sendoro izena aztertzerakoan hauxe jarri zuen, 258. or.:
"3.326. SENDORO: Garçia Sendoro, (1350, PN-XIV, L.Mon.Est., 373 orr.), Çirauqui-n.
Sendoro-k SENDO formarekin zer ikusia du: cfr. Martin Sendo, (1366, PN-XIV, F.Pamp.-Mont., 562 orr.), Echarren-en; Martin Sendoa, (1350, PN-XIV, L.Mon.Est., 363 orr.), Oyllogoyen-en, bigarrenak -a artikulua duela."
Beraz, Sendo zein Sendoa ezagunak ziren bezala, Hondarribian *Txendo erabili zuten Txendoa eta Txendonea toponimoak sortzeko.

No hay comentarios:

Publicar un comentario