jueves, 18 de octubre de 2018

Otsandilibar toponimoa

Otsandilibar toponimoa Nafarroakoa da, Zirauki herrikoa. Hainbat aldaera baditu: Ollandilibar (1709), Osandelibat (1666, 1723), Osandilbar (1705, 1708, 1732), eta beste batzuk gehiago, baina interes handiena lehenengo lekukoak badu: Ochandiriuarr (1283). Lekuko honetan hiru elementu aurki daitezke, Otxand- PI + -iri + ibar. Lehenengoa Otxando edo Otxanda antroponimoak izan daitezke, dirudienez toponimoa sortu eta gero antroponimoaren azken bokala galdu zen. Ondoko elementuak -iri hurbiltasun atzizkia eta ibar izena lirateke. Nahiz eta jatorri bera izan ahal, ez da nahasi behar -iri atzizkia eta hiri izena. Ezaguna da hiri izenaren aldaera erabilia izan zela toponimoak sortzeko, aurrean antroponimo bat zutela, hala nola Enekuri, Obekuri eta beste hainbat. Hala ere, ez da erabilera horren lekukorik aurkitu hiri aldaerarekin. Beraz, toponimo honetan tarteko -iri hurbiltasun atzizkitzat hartu beharra dago.
Toponimo honetan bi aldaketa fonetiko gertatu ziren, antroponimoaren azken fonemaren galera eta r-r > l-r disimilazioa, nahiko goiz gertatua, lehenengo lekukoa 1320. urteko Ossandillivarr litzateke.
Bukatu baino lehen, zehaztasun bat, zoritxarrez erabat ziurra ez dena, gehitu liteke. Toponimoaren lekuko ia guztietan <s> jarrita dago txistukari afrikatua adierazteko. Beharbada hori argudio bat litzateke Otxando antroponimoaren alde egiteko, lekuko zahar batzuetan txistukaria jartzeko <s> erabiltzen zutelako, Otsandola edo Otsondoa toponimoetan bezala. Otxanda-ren lekukoetan ohikoena <ch> jartzea da, egun <tx> jarriko genukeen bezala, adibidez Otxanda toponimoan.

No hay comentarios:

Publicar un comentario