miércoles, 11 de octubre de 2023

Artunduaga toponimoa

 Artunduaga da Basauriko auzo bat eta industrialde bat. XVIII. mendeko lekuko batzuk daude Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII izenburuko liburuan:

Artunduaga [N, TO]
Artunduaga (el molino y casa de), Basauri (San_Miguel de) 18.1799, FogVizcayaMs.
Artunduaga (el molino y la casa de que se quemaron), Basauri (San_Miguel de) 18.1799, FogVizcayaMs.
Artunduaga (la torre de), Basauri, a.1704, FogVizcayaMs.
Artunduaga (la torre de) [Artunduaga (varrio de)], Arrigorriaga, a.1745, FogVizcayaMs.
Artunduaga (varrio de), Arrigorriaga, a.1745, FogVizcayaMs. -/Basauri, a.1796, FogVizcayaMs.
Artunduaga_Landa (la casa nueba llamada), Basauri (San_Miguel de) 18.1799, FogVizcayaMs.

Artunduaga [N, NO]
Artunduaga (Fran(cis)ca de) [Urquiza (barrio de)], Deusto, a.1704, FogVizcayaMs.
Artunduaga (Maria de) [Arandia (la casa de)], Arrigorriaga, a.1704, FogVizcayaMs.
Artunduaga (ynquilino) (Lucas de), Echauarri (San_Esteban), a.1704, FogVizcayaMs.
Artunduaga (ynquilino) (Yñigo de) [Corrala (barrio de)], Basauri, a.1704, FogVizcayaMs.

Askoz lekuko gehiago eta zaharragoak daude Ander Ros eta Jesús M. Cabelloren Basauriko toponimia liburuan, 178.-180. orrialdeetan:

Zerrenda luze honetan ez dago XV. mendeko lekuko bat, Lope Garcia de Salazarren Bienandanzas e fortunas liburukoa, 1475. urte ingurukoa. Lekukoa 23. liburuan dago:
En el año del Señor de mil CDXXX años fueron Lope Garçía de las Ribas e Pero Ferrández de Murga, que vivían en Salzedo, e todos los mejores del solar de Salzedo, que eran CL omes, a la onra de Sancho Ortiz de Artunduaga.
Aipatutako Basauriko toponimia liburuan etimologia oharrak ere daude, nahiz eta ondorio zehatzetara ez heldu:
Toponimoaren zahartasuna agerikoa da, baina papereratu baino lehen aldaketa bat jasoko zuen ulergaitz bihurtzeraino. Hemen aurkeztuko den etimologiaren arabera, metatesi bat gertatu zen, lau fonema eragin zituena, bi taldetan banaturik: nd-rt > rt-nd. Beraz, atzeranzko urratsa egin eta *Andurtuaga berreskuratu genuke. Horrela, analisia gardena geratzen da. Bukaeran -aga atzizkia dago, oso arrunta toponimian eta hasieran partizipio bat, handurtu, lekukotza bakarrekoa baina hau ere gardena:
handurtu.
Hacer ruin.
Ni ez naun andurra, i aiz andurra, ni andurtu ninduenak ondu nieaun. (Salazar, 128). ReinEusk2 128 (el ed. da ondunicana).
Partizipio honen oinarrian andur izenondoa dago aspalditik ezaguna euskal toponimian Mitxelenaren Apellidos vascos liburuan erakusten den bezala:

Beraz, andur + -tu > (h)andurtu + -aga > *Andurtuaga > Artunduaga?

No hay comentarios:

Publicar un comentario