miércoles, 25 de octubre de 2023

Askasubi toponimoa

 Askasubi da Oñatiko bi baserriren izena. Lekuko zaharrak daude Dokuklik web-gunean, Euskal Autonomi Erkidegoko eliza-agiriak biltzen dituen lekuan. Agiri hauek dira, jaio, ezkontza eta heriotza agiriak eta XVI. mendearen erdialdetik lekukoak daude:

Lekuko zaharrenak aurreko mendekoak dira, Colección Documental del Archivo Municipal de Oñati (1149-1492) liburuan daude, 34. agirian, 1489. urtean:
Juan de Ascasuby, treynta maravedis.
[...]
Sancho de Ascasuby, dies maravedis.
Toponimoa, beraz, oso zaharra du eta lekuko zaharrenetan egun duen izena du, aldatu gabea delako. Hori kontuan hartuz, toponimoa azaltzeko gakoa txistukariak izan daitezke, biak berdinak direlako, baina ziurrenik, bigarren elementua zubi hitza da. Askasubi azaltzeko, uste badugu bukaeran zubi dagoela bi azalbide daude, baten asimilazioa gertatu da, lehenengo txistukariak asimilatu du bigarrena: s-z > s-s. Egia da joera dagoela hitz bateko txistukariak berdintzeko, horrelakoak dira sasoi eta sinetsi bezalakoak. Hala ere, beste bide bat dago, batzuetan rz > s gertatzen delako, horrelakoa da uso izena sortaldean urzo delako, edo Elosu toponimoa, *Elorzu zaharrago batetik sortu zena. Hala bazen, *Askarzubi bat izan zitekeen, azkar eta zubi hitzen elkarturik. Azkar zuhaitz izena izan liteke. Toponimo antzeko bat
Askasibar da, Askasubitik ez urrun. Azken honetan rz > s bilakaera askoz errazago antzematen da eta litekeena da Askasubi toponimoaren sorrera berdintsua izan, baina hori ez da ziurra.

No hay comentarios:

Publicar un comentario