viernes, 4 de abril de 2025

Olalkiaga toponimoa

 Olalkiaga da Gabiriako baserri bat eta toponimo eratorri bat du, Olalkiagazpi, hau ere baserria. Azken honen lekuko zaharrenean aldaera bat dago, Oalquiaga (1857). XX. mende bukaerako lekukoetan ere aldaerak daude, oolkiaga azpi (1993) eta Oalkiaga Azpi (1993). Aldaera hauek azaltzen errazak dira jakinik izen jatorrena Olalkiaga dela. Batetik alboko disimilazioa gertatu zen, lehenengoa galduz. Bestean bokal asimilazioa izan zen: o-a > o-o.
Zorionez, toponimoa deitura ere izan zen eta lekuko zaharrak daude Dokuklik web-gunean, Euskal Autonomi Erkidegoko eliza-agiriak biltzen dituen lekuan. Agiri hauek dira, jaio, ezkontza eta heriotza agiriak eta XVI. mendearen erdialdetik lekukoak badira, deitura bihurtua:

Segura da Gabiriatik kilometro gutxira dagoen herria eta horregatik, ziurrena da toponimo bera izatea. Lekuko horiei esker ia 500 urteko lekukotza dago eta argi dago aztertzeko izena Olalkiaga dela. Toponimoak hiru elementu izango zituen, bukaeran dago -aga atzizkia eta hasiera bi elementuak ola izen arrunta da eta ilki aditza, laburketa jasan zuena. Beraz, ola + ilki + -aga > *Olailkiaga > Olalkiaga. Beharbada elki aldaera erabili zen, Zubielki toponimoan bezala eta Mitxelenak azaldu zuena bere Apellidos vascos liburuan:
Toponimoaren analisia zuzena bada, ilki aditzaren erabilera eremua Gipuzkoaren erdialdera ere hedatuko zen, ziurrenik arkaismo bihurtua.

No hay comentarios:

Publicar un comentario