Otsaita toponimoa

Otsaita Berrizko (B) toponimoa da.
Lekuko zaharrak baditu, Erdi Arokoak. Colección Documental del Archivo Municipal de Durango. Tomo II liburuan bada bat, XVI. mende hasierakoa: Ochoa de Ochayta, 1504. urtean, 134. agirian.
Bilduma horretako hurrengo liburuan gehiago badira, Colección Documental del Archivo Municipal de Durango. Tomo III liburuan: Ochoa de Ochayta, XV-XVI. mendeetakoa, 223. agiria. Beste grafia batekin ere badaude: Martin de Osayta, 1512. urtean, 166. agirian; Martin de Osayta, XV-XVI. mendeetakoa, 223. agiria; Mari Ochoa de Osayta, XV-XVI. mendeetakoa, 223. agiria.
Blog honetako Otzango toponimoa bezala, lekuko zahar batzuek <ch> erakusten duten bitartean, beste batzuetan <s> badago.
Hurrengo mendeetako lekukoetan <ch> bada, hala nola, Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Vizcaya de los siglos XVII y XVIII liburuko lekukoak, XVIII. mendekoak:
"Ochaita [N, TO]
Ochaitta (la caseria de) [Eytua (cofradia de)], Berriz, a.1796, FogVizcayaMs.
Ochayta (la casa de) [Eytua (cofradia de)], Berriz, a.1704, FogVizcayaMs.
Ochaita_Veytia (la caseria de) [Eytua (cofradia de)], Berriz, a.1745, FogVizcayaMs.
Ochayta_Ueytia (la casa de) [Eytua (cofradia de)], Berriz, a.1704, FogVizcayaMs.
Ochayta_Veittia (la caseria de) [Eytua (cofradia de)], Berriz, a.1796, FogVizcayaMs.
Ochaita_de_Suso (la caseria de) [Eytua (cofradia de)], Berriz, a.1745, FogVizcayaMs."
Beraz, toponimo honen lekukoek bost mende bete dituzte, baina ziurrenik toponimoa mende batzuk zaharragoa izan daiteke, ohi den bezala.
Analis etimologikoa egiteko, argi samar dago bi elementuz osaturik dagoela, otsa- eta -ita, lehenengoa otso izenaren edo Otxoa antroponimoaren eratorpeneko aldaera, bestea izan liteke -eta atzizki ezagunaren aldaera, eta gero aldaketa gertatu zen: *Otsaeta > Otsaita.
Beste aukera bat, atzizkia -ita izatea, adibidez gaztelaniaz ohiko txikigarria bada, casa > casita... Horrek ez luke eskatuko inolako aldaketarik: Otsa- 'otso/Otso' + -ita > *Otsaita antroponimo hipokoristiko emakumezkoa, Otxoeta bezala.
Beharbada *Otsaita bazen Otxoeta antroponimo ezagunaren aldaera, zaharragoa. Horrek azalduko luke otsa- erabiltzea, Otxando antroponimoan bezala, cf. blog honetako Otsandola eta Otsondoa toponimoak. Edo Otxango antroponimoa, Otxango eta Otzango toponimoen sortzailea izana.
Beste aldetik, aipagarria da <ch> eta <s> grafien agerpena, horrek adieraz lezake lehenagoko ahoskeraren afrikatua <ts> zela, hala bazen ere Otsoeta toponimo bizkaitarrean ere.
*Otsaeta edo *Otsaita ustezko antroponimoak galdu ziren eta ez da lekukorik geratzen Otsaita toponimoa baizik.
Hala izan bazen, Otsaita toponimoaren etimologia argitzeaz gain, antroponimo galdu baten aztarren bakarra izango genuke.