Landaxo eta Landaxola toponimoak

 Landaxo da Dimako baserri bat. XVIII. mendeko lekuko ugari daude Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII izenburuko liburuan:

Landajo [N, TO]
Landajo+ (la caseria de) [Arosteguieta (varrio de)], Dima, a.1745, FogVizcayaMs.
Landajo+ (la cassa de) [Arosteguieta y Yndusi (cofradia de)], Dima, a.1704, FogVizcayaMs.
Landajo_de_Abajo+ (la casa de), Dima, a.1796, FogVizcayaMs.
Landajo_de_Abajo+ (la casa de) [Arosteguieta (cofradia de)], Dima, a.1799, FogVizcayaMs.
Landajo_de_Arriba+ (la casa de), Dima, a.1796, FogVizcayaMs.
Landajo_de_Arriba+ (la casa de) [Arosteguieta (cofradia de)], Dima, a.1799, FogVizcayaMs.
Landajo_de_Medio+ (la casa de) [Arosteguieta (cofradia de)], Dima, a.1799, FogVizcayaMs.
Landajo_de_Medio+ (la cassa de) [Arosteguieta y Yndusi (cofradia de)], Dima, a.1704,
FogVizcayaMs.
Landajo_de_Suso+ (la caseria de) [Arosteguieta (varrio de)], Dima, a.1745, FogVizcayaMs.
Landajo_de_Yuso+ (la caseria de) [Arosteguieta (varrio de)], Dima, a.1745, FogVizcayaMs.
Landajo_de_Yusso+ (la cassa de) [Arosteguieta y Yndusi (cofradia de)], Dima, a.1704, FogVizcayaMs.

Lekuko zaharrenak XVI. mendekoak dira, Dokuklik web-gunean aurkituak, Euskal Autonomi Erkidegoko eliza-agiriak biltzen dituen lekuan. Agiri hauek dira, jaio, ezkontza eta heriotza agiriak. Bi grafiapean agertzen da toponimoa deitura bihurtua, zaharrena Landaxo da:

Landajo hurrengo mendearen bukaerakoa da eta lekuko zaharrenak Bilbokoak dira:

Landaxola da Dimako toponimo bat, auzo bat, baserri bat eta dorretxe bat izendatzeko erabilia. Aipatutako liburuan badira XVIII. mendeko lekuko ugari:

Landajuela [N, TO]
Landajuela+ (casa torre de), Dima, a.1796, FogVizcayaMs.
Landajuela+ (el molino de), Dima, a.1796, FogVizcayaMs.
Landajuela+ (el molino de) [Yndusi (varrio de)], Dima, a.1745, FogVizcayaMs.
Landajuela+ (la casa de) [Ribera (cofradia de)], Berriatua, a.1796, FogVizcayaMs.
Landajuela+ (la casa de) [Yndusi (cofradia de)], Dima, a.1799, FogVizcayaMs.
Landajuela+ (la casa torre de) [Yndusi (varrio de)], Dima, a.1745, FogVizcayaMs.
Landajuela+ (la casa torre de) [Yndusi (cofradia de)], Dima, a.1799, FogVizcayaMs.
Landajuela+ (la caseria de) [Ribera (cofradia de)], Berriatua, a.1745, FogVizcayaMs.
Landexuela+ (la casa de), Berriatua, a.1704, FogVizcayaMs.
Landajuola_Beazcoa+ (la cassa de) [Arosteguieta y Yndusi (cofradia de)], Dima, a.1704, FogVizcayaMs.
Landajuola+ (la torre de) [Arosteguieta y Yndusi (cofradia de)], Dima, a.1704, FogVizcayaMs.

Berriro bilaketa egin da Dokuklik web gunean eta hiru izan dira aurkitutako izenak, Landaxuela, Landaxuola eta Landaxola, hiruretatik lekuko gehien eta zaharren dituena Landaxuela da:

Bi dira azaltzeko izenak, Landaxo eta Landaxola. Argi dago bigarrena lehenengoaren eratorria dela eta azalpena agerikoa da Landaxo toponimoari ola izena elkartu zaiola. Bitxia da Landajuela aldaera. Dirudienez, tarteko urratsa Landajuola izango zen, bi bokal berdinak elkarren ondoan jartzerakoan, ez ziren batu, bereizi ziren, disimilazio bat gertatuz: oo > uo. Gero bi bokal horiek aldatu ziren eta ue geratu zen. Horrela, toponimoak erdal itxura hartu zuen, beharbada aldaketaren arrazoia Bizkaiko toponimo baten erdal aldaera izan zen, Gordejuela izenaren eragina izan zitekeen, baina ezin da erabat baztertu erdarazko -uela atzizki txikigarriaren eragina, callejuela bezalako hitzetan dagoena.
Landaxo, bere aldetik ere, interesgarria da, landa izenaz gain, -xo atzizki txikigarria dagoelako. Bitxia da, ez dirudi atzizki hori oso erabilera ohikoa duela Bizkaian, egun -txu delako, -txo hedatuagoaren aldaera. Horrek, beharbada, salatzen du toponimoaren sorrera aspaldikoa dela.