Isuskolurra toponimoa

 Erdi Aroko toponimo hau Oiartzun aldekoa izango zen. Bi lekuko ezagutzen zaizkio, iturri berekoak, Documentación Medieval del Archivo Municipal de Oiartzun. I. Libros de estimaciones fiscales de vecinos y bienes raíces (1499-1520) liburuko 1. agirian, 1499. urtean. Lehenengo lekukoa 79. orrialdean dago:

La tierra e mançanal que tiene entremedio del camino que va de Olaalde a Veorraça e las tierras de Ysuscolurra, qu’es de Martín de Portu, e la tierra de Alçibar e el rrío, estimaron en tres millares pequennos: III U pequennos

Bigarren eta azken lekukoa, 109. orrialdean dago:

Ysuscolurra estimaron ser tierras de dozientos pies de mançano. Estimaron a la tierra en tres millares pequennos. Cargaron a la arboleda mançanal vn millar e medio. La tierra con su mançanal, quatro millares e medio: IIIIº U e medio

Aztertzeko izena Isuskolurra da, bi elementu lituzte, isusko- eta lur, -a artikulua ahaztu gabe. Lur hitza ezaguna da, izen arrunta da eta ez du iruzkin gehiagorik behar. Lehenengo zatiak badu esatekorik, Itsusko antroponimoa litzateke, Mitxelenak aipatua bere Notas lingüisticas a Colección diplomática de Irache lanean:

En el mismo § 5, al hablar del sufijo -sko, ampliación de -ko, podría haberse citado Ychusco, atestiguado como D.ª (?) Higgusco en San Millán (Complemento, núm. 30, 1085), en Guillem Arnalt, dicho Ychusco (Brutails, 44, 1354, merindad de Estella): cf. vasc. itsu, itxu ‘ciego’.

Baina Alfonso Irigoienenek beste iritzi bat zeukan antroponimo honi buruz, bere De re philologica linguae uasconicae V liburuan agertzen den bezala:

Ychuste de Echeuetea a.1366 PoblNavarra 531, formado a partir de itsusi / itxusi ‘feo’, como primer miembro de derivado ichus-. Véase Ychusco en (+ -ko).

Beraz, Mitxelenaren arabera, oinarrian itsu zegoen, baina Irigoienen arabera itsusi. Ezin ziurtasunik izan, Itsusko bi eratan azal daiteke: itsu + -sko edo itsus(i) + -ko, Itxuste antroponimoa bezala, Esuste toponimoan agertzen omen dena.
Isuskolurra izenean Itsusko antroponimoa izango zen, euskal etorkikoa, baina oraingoz azalpen zehatza lortu ez duena.