Saitua toponimoa

 Saitua Bermeoko hiri-auzoa da. Toponimo honen lekuko zaharrenek 400 urte baino gehiago dituzte, Bermeoko Toponimia webgunearen agertzen den bezala, Saitu izenpean bildurik:

1591    Saytua, término de    BEHA   A-62/44-2   231b
1610    Saitua, viña en    BEHA   A-62/44-2   269-269b
1618    Saytua    BUA   1161/6. Cancel. de censos   96
1659    Zaytua    BFA. K.   127/7   40
[...]

Toponimoa, laburra izanik, aldaera gutxikoa da, batetik artikulua, lekuko guztietan dagoena. Bestetik, txistukaria inoiz <z> bezala jasorik dago. Dena den, lekuko gehienetan <s> dago, zaharrenetik hasita.
Toponimoaren etimologia aurkitzeko, aldaketa baten beharra dago, bokal disimilazio bat, lehen *sautua izango zelako, beraz, u-u > i-u aldaketa gertatuko zen, toponimoa idatzi baino lehenago. Antzeko dismilazio bat Bizkaiko beste toponimo batean gertatuko zen, Jandustegi toponimoan, baina honetan i-i > u-i izan zen. Sautu zen soto hedatuagoaren sartaldeko aldaera, Mitxelenak Apellidos vascos liburuan azaltzen duen bezala:

151. Los apellidos occidentales Sauto, Sautu, Sautua, Sautuola atestiguan la forma intermedia entre el lat. saltus y rom. soto, souto [...]

Bi azalbide daude Saitua toponimorako, inoiz *saitu 'soto' aldaera izan da, baina testuetara ez zen inoiz igaro. Bestela, Toponimoan bertan aldaketa gertatu zen, *Sautua bezala jaioko zen eta ondoren Saitua bihurtu. Bietan sautu izena izango genuke, Sautu, Sautua eta Sautuola toponimoen oinarria izan zena.