Huedenaga toponimoa

 Toponimo honen informazio guztia A. Irigoienen La Colegiata de Cenarruza y sus seles lanetik eskuratu da. Lan horretan 1388. urteko agiri bateko toponimoak aztergai ditu, Ziortza inguruko saroi ugari aipatzen dituena. Hauetako bat Huedenaga zen eta Irigoienek, oin-ohar batean gaineratzen du, 304. or.:

En 1436: Huedenaga; 1549: Huedenaga; 1549-B: Huedenaga; 1703: Huedenaga; A y B: Vedenaga; Iturriza: Vdenaga. Se hizo apeo en 1741.

Lekuko hauek dira 1388. urteko agiri zaharraren kopiaketak eta, aldaera handirik ez dago, gehinetan izen bera dagoelako.
Dirudienez, toponimoa ez zen berriz agertu eta dagoen lekukotza erabili beharra dago. Huedenaga izenean -aga atzizkia dago, baina hasierako hueden- ilunagoa da. Hitz ezaguna ez da, baina izan liteke hitz elkartu bat, u- hasten direnen artean badira ur izenetik sortutakoak, uharka bezala. Huedenaga toponimoan hasierakoa ur bada, zer da tartekoa? Badago aspaldiko hitz zahar bat, batere ezaguna ez dena, eden 'pozoi', lekukotza oso urrikoa. Bi izenak lotuz eta *uheden sortuko zen eta beharbada hasperena gero hasierako lekura mugitu zen. Bide bera egin zuen harea izenak. Hala ere, zalantzazkoa da agiriko <h> islatze fonetikoaz, testuan Holabarriaga eta Herretolaça daude baita Picaaran ere. Hau da, <h> behar ez den hitzetan eta ez haran daukan toponimo batean.
Hori alde batera utzirik, *uheden hitz elkartua erraz ulertzen da, 'ur ez edatekoa' eta toponimo honetan horixe izan zen Huedenaga toponimoan zegoena.