Zumaurdina toponimoa

Arabako toponimo honen lekuko zaharrenak Erdi Arokoak dira, Documentación Medieval de la Cuadrilla de Salvatierra: Municipios de Alegría-Dulantzi, Barrundia, Elburgo-Burgelu e Iruraiz-Gauna liburutik jasoak, I02 izeneko agirian, 1405. urtekoan:

... dende ai yuso a otro mojon que esta ai luego, y dende ai yusso a otro mojon que esta en el camino que va de la dicha (Rubricado) aldea de Ulibarri a Saluatierra, y dende ay yusso a otro mojon questa en termino de Çumaurdina, çerca de la fuente de Çumaurdina y en derecho della, de partes de Guerenu...
[...]
desde la dicha aldea de Ulibarri a la dicha villa de Saluatierra, y dende ai yusso, cordel tirado, a la dicha fuente de Çumaurdina, y dende ay yusso por los mojones y lugares de la otra parte de suso nombrados ser partidos los terminos y pastos y montes e aguas de anbas las dichas aldeas.
[...]
Otrossi, fallo que desde el dicho mojon que esta en el dicho camino que van de Uriuarri a Saluatierra, ai yuso fasta el mojon que esta en termino de Çumaurdina, çerca de la dicha fuente de Çumaurdina, de parte de Guerenu...

Mende batzuk igaro eta XX. mendearen erdialdean lekuko batzuk ere jaso ziren, Gerardo Lopez de Gereñuren Toponimia alavesa, seguido de Mortuorios o despoblados y Pueblos alaveses liburuan bildurik daudenak:

ZUMAURDINA, término en Ilárraza, Guereñu, Vicuña y Gauna.
ZUMAURDINETA, términos de Argomaniz y Zuazo de Gamboa.

Gereñuko toponimoa, beharbada, aipatutako Erdi Arokoa izan daiteke. Egun, Zumaurdin izeneko aurkintza Iruraiz-Gauna herrian bada.
Toponimo hauen analisia egiteko, *zumaurdin hitza genuke, batean -a artikulua jaso duena eta bestean -eta atzizkia. Hitz hori ez da Orotariko Euskal Hiztegian agertzen, baina ematen du zume izenaren eratorria dela, zuma- 'zume' + urdin. Aipagarria da zume-beltz eta zume-zuri izen eratorriak daudela eta, beraz, zume-urdin bat izatea ez litzateke harrigarria.
Toponimoen etimologia zuzena bada, *zumaurdin hitz zahar galdua ezagutzeko aukera eman digute, landare ezezagun bat izendatzeko erabiliko zutena Arabako erdi aldeko eremuan.