Lubeltzaberri toponimoa

Lubeltzaberri da Errenteriako baserri bat. Errenteriako udalaren web-gunean Lubeltzaberri izenaren lekuko zaharrak daude, XIX. mendearen erdialdetik:

Lubeltzaberri 1861
Lubelzaberri 1862
Lubelza-berri 1869
...

Gainera, Lubeltzazarra baserria bada, eta honen lekukotza askoz antzinagokoa da:

Lubelça 1549
Lubelza 1762
Lubelza 1770
...

Lubeltza-zarra izenaren lehenengo lekukoa 1861. urtekoa da eta laster nagusitu zen, nahiz eta gutxitan Lubelza ere izan. Ziurrenik urte horietan Lubeltzaberri eraiki zuten eta bereizteko, Lubeltza zenari zahar gehitu behar zioten.
Toponimo honen lekuko zaharrago bat dago Colección Documental del Archivo Municipal de Hondarribia. Tomo IV (1499-1537) liburuko 65. agirian, 1513-1519. urte tartean:

Yten paresçe por otra çedula que dieron a Martin de Lubelça, vecino de la Renteria...

Lubeltza toponimoak hiru elementu lituzke, lu- 'lur', beltz eta -a. Orotariko Euskal Hiztegian lur beltz hitz elkartua dago, lekuko batzuetan lubeltz bezala dago:

LUR BELTZ
40.1
a) (AN-5vill; Hb, T-L; l. baltz V-gip, lubeltz G; Hb, Casve). Ref.: A (lubeltz); Caro CEEN 1969, 218; Etxba Eib (lur-baltza); Elexp Berg (lur baltz) .
No incluimos aquí los ejs. en los que beltz aparece como epíteto Tierra rica en humus. "Tierra negra" A. "Terreau" T-L. "Tierra vegetal [...]. Lorendako, kiñarra azpiko lur-baltza onena" Etxba Eib. "Se consideran [...] fuertes las 'tierras negras', lurbeltzak " Caro CEEN 1969, 218. "La tierra negra, con mucho humus, la mejor para la agricultura" Elexp Berg.
Lur belzak ekharzen du bihi eta berze onik asko, eta xuria ezta on. Volt 136. Lur beltzak gari obea. Or Mi 6. Golde-muturra errex sartzen den lubeltz gizenak, lur arroak alegia. "Nigra [...] terra" . Ibiñ Virgil 86. Begi ukaldi batez ikusi diteke lur beltza zein den. Ib. 87.
40.2
"Donde menos se espera salta la liebre, lur beltxak ogi txuria (AN)" Aq pág. 63 (v. tbn. lur beltz en el mismo refrán en Inza NaEsZarr 65 (G-nav) y 1419 (AN-ulz)).).
40.3
"Aizkoriala, aizkoria lurra o lurbeltxa es una tierra negra áspera al tacto y dura, pero que se desmenuza por sí a la inclemencia" Ensayo 26. " Lurbeltz, marga de arcilla (Peñaflorida)" Garate Cont, RIEV 1934, 5.
40.4
"Aceche <az->, especie de tierra negra, lubeltza, lubaltza " Lar.
40.5
b) "(Sal, S), paraje del cual ha desaparecido la nieve" A. v. lurbel.

Errenteriako toponimoan aldaera zaharragoa dago, oinarriko lur hitzaren lu- aldaera dagoelako, Lunarrutua toponimoan bezala. Dirudienez, garai batean *lubeltz izena bazen, baina gero lur beltz hitz elkartu gardenak ordezkatu zuen.