Txarragarate toponimoa

 Txarragarate da Munitibar udalerriko etxebizitza bat. Lekuko gutxi batzuk daude, zaharrena XVIII. mende bukaerakoa da:

charragarate, casería (1799)
[uriona] charragate (1825)
txarrate baserria (1988/02/01)

Egun, ahozko izena da azkena agertzen dena, bokalarteko belare ahostuna galduko zen eta ondoren bokal berdinak batu, toponimoaren luzerak lagundurik. Iturrizaren Historia General de Vizcaya liburuan izen ezberdina dauka, 24. or.:

Tiene origen este río [de Lequeitio] en varias fuentes de la espalda septentrional de la sierra de Oiz, y engrosado con diferentes arroyos que bajan por las en cañadas de Goicoolea, Chaargarate y Aldape, en el puente de Garro y ferrería de Olachua, jurisdicción de la república de Arbácegui, lleva curso a la villa de Guerricaiz...

XVIII. mendeko beste lekuko bat dago, Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII liburuan:

Charragarate [N, TO]
Charragarate (la casa accesoria a la de Urionagoena+), Arbazegui, a.1798, FogVizcayaMs.

XVIII. mendeko lekukoekin zalantza geratzen da, baina zorionez badago XVI. mendearen hasierako lekuko bat, ziurrenik zaharrena, Archivo Foral de Bizkaia Sección Municipal. Documentación Medieval (1326-1520) liburuaren 11. agirian, 1510. urte ingurukoan:

La casa de Martin de Alvisua, por la heredad de Charragarate, tres blancas.

Beraz, Txarragarate toponimoaren lekukoek bost mendetan iraun dute eta horrek ziurtasuna ematen du analisia egiteko. Bigarren elementua oso argia da, garate izena, Garate toponimoan hitz honen analisi berri bat dago, egitura litzateke gar- 'gain' + ate. Txarra- hasierako elementuak badu homofono bat euskal antroponimian, Aspaldian Txarra antroponimoa izan zelako, Txarrena toponimoan dagoena. Txarra izango zen Malo antroponimo erromantzearen euskal kidea, Maloerreka eta Malotegi toponimoen oinarria.