Urnietako baserrien artean izan da Beltranea izenekoa. XX. mendearen bigarren erdialderako lekuko bat dago, Iñaki Linazasororen Caseríos de Guipuzcoa liburuan jasoa:
BELTRANEA (col.) Ergoien ballaraToponimoaren oinarrian Beltran antroponimoa dago, eta ondoren etxe izenetan ohikoak diren -(r)en + -a, jabetza adieraztekoak. Toponimoa sortzerakoan *Beltranena sortuko zen eta ondoren haplologia gertatuko zen, hau da, bi silaba berdinak edo oso antzekoak direnean, bat bakarra geratzen da. Fenomeno hau arrunta da, eta blog honetan behin baino gehiagotan azaldu da, Ametzagaña toponimoan bezala.
Beltran izenaren jatorriaz eta bilakaeraz J. Viejoren tesian informazio ugari dago, La onomástica asturiana bajomedieval, 308-309. or.:
Beltran (m.)
[...]
Origen: Adaptación local de un nombre galorrománico o catalán Bertrand (RAC 175; Kremer 1969-1972: 83-84) o Beltran, forma, al parecer, propia del Midi francés (Dauzat 1951: 40).
Aunque se recogen algunos ejemplos peninsulares de este nombre desde el siglo IX, todos ellos del dominio catalán, este nombre no pertenece a la tradición antroponímica local, debiendo explicarse su presencia en nuestros diplomas (tardía, posterior al siglo XII: desde comes domnus Beltran a.1133(or.) CDVegaOviedo 2 n°1), como un préstamo procedente de otros ámbitos lingüísticos, sea el propio catalán o el galorrománico, como afirman Piel y Kremer (HGNB 45,9)....
[...] La forma común para este antropónimo en sus distintas constataciones asturianas es, como se viene viendo, Beltran, explicable como consecuencia de una anterior disimilación de líquidas [r-r] > [r-l] (Bertran > Beltran) ya conocida en occitano, desde donde pudo haberse extendido a la Península Ibérica. En todo caso, alguna variante como Bentram a.1196(or.) CDSVicenteOviedo 1,563 n°361 muestra una solución distinta en la que la consonate líquida de la primera sílaba parece haberse visto atraída por la nasal final. Este nombre no presenta variantes específicas para la función patronímica, que pasa a desempeñar en la secuencia a través de su yuxtaposición al nombre personal.
Eguneraketa (2024-04-19):
Urnietako toponimoa Beltranenea izenez ere ezaguna da eta hauxe litzateke izen osoena, bilakaera Beltranenea > Beltranea izango zelako, haplogia bat gertatuz, hau da, bi silaba berdin edo oso antzeko elkarren ondoan jartzerakoan bat geratzen da.
Irungo Olaberria auzoan ere badago Beltranea edo Beltranenea baserria.
ResponderEliminarBeltran izenarekin sortutako toponimoak ez dira gutxi. Beltranea toponimoarekin haplologiaren adibide bat ulertzeko erraza erakutsi nahi nuen.
ResponderEliminar