martes, 28 de julio de 2020

Ibaseta toponimoa

Ibaseta Markina-Xemeingo toponimoa da. Egun toponimo eratorrien bitartez ezaguna da, Ibasetaburua basoa eta Ibasetaerdikoa eta Ibasetaormaetxe baserriak.
Lekuko zaharragoak badira Nombres de familia y oicónimos en las fogueraciones de Bizkaia de los siglos XVII y XVIII izeneko liburuan:
Ibaseta [N, TO]
Ybaseta (la casa de), Cenarruça, a.1641, FogVizcayaMs.
Ybaseta (la cassa de), Zenarruza, a.1704, FogVizcayaMs.
Ybasetta (la casa de), Bolibar/Cenarruza 18.1796, FogVizcayaMs.
Ybaseta_Beazcoa (la casa de) [Achondoa (barrio de)], Jemein (Santa_Maria de) 18.1796, FogVizcayaMs.
Ybaseta_Vecoa (la caseria de) [Erdoza (cofradia de)], Jemein, a.1745, FogVizcayaMs.
Ybaseta_de_Medio (la casa de), Jemein, a.1704, FogVizcayaMs.
Ybaseta_Erdicoa (la caseria de) [Erdoza (cofradia de)], Jemein, a.1745, FogVizcayaMs.
Ybaseta_Goicoa (la casa de) [Achondoa (barrio de)], Jemein (Santa_Maria de) 18.1796, FogVizcayaMs.
Ybaseta_Hormaechea (la casa de), Jemein, a.1704, FogVizcayaMs.
Ybaseta_Ormaechea (la casa de) [Achondoa (barrio de)], Jemein (Santa_Maria de) 18.1796, FogVizcayaMs.
Ybaseta_Ormaechea (la caseria de) [Erdoza (cofradia de)], Jemein, a.1745, FogVizcayaMs.
Ybasetabeacoa (la casa de), Jemein, a.1704, FogVizcayaMs.

Toponimoak ez du aldaketarik azken mendeetan baina iluna da. Aldaketa bat jasan zuen eta horrek toponimoaren esanahia ilundu du, rz > s bilakaera, hain zuen. Atzeranzko urratsa eginez, berreskutatuko genuke *Ibarzeta, eta horretan elementuak nahiko argiak dira, ibar + -tza + -eta, tarteko urrats batean *Ibarzeta izango zen.
Aipatutako bilakaera ezaguna da toponimian eta baita lexiko arruntean ere. Esate baterako, uso dena, sortaldeko inguruan urzo bada. Toponimoan eta lexikoan aldaketa bera bada, garai berean gertatu ziren biak? Hala balitz, garai zaharretan kokatu beharko genuke, beharbada milurte bat baino zaharragoa da, nahiz eta aldaketaren kronologiaz gauza ziurrik ez jakin.

 Eguneraketa (2022-01-29):
Toponimoaren lekuko zaharrago bat dago La Colegiata de Santa María de Cenarruza 1353-1515 liburuko 53. agirian, 1500. urtean:

En la yglessia y monasterio de Nuestra Señora Sancta Maria de Çenarruça a quinze dias del mes de mayo año del Señor de mill y quinientos años en presçençia de nos Ochoa Martinez de Anchia, notario y Martin Saez de Arranguiz, escrivano del rey e de la reina, nuestros señores, e de los testigos de jusso escriptos, estando y presentes ayuntados en cavildo a campana tañida de coro, el señor don Pedro Lopez de Ybaseta abbad del dicho monesterio...
Lekuko hau gehitua, toponimoak 500 urte baino gehiago baditu, eta aldaerarik ez du erakutsi. Horrek berretsiko luke hemen emandako etimologia.
 

No hay comentarios:

Publicar un comentario